TBMM’de hazırlanan 204 sayfalık taslak rapor, çocuklar için “çocuk hattı” SIM karttan gece internet kısıtlamasına, oyunlara bağımsız denetimden sosyal medyada yaş etiketi uygulamasına kadar dikkat çeken öneriler içeriyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İnsan Hakları İnceleme Komisyonu’na bağlı Çocuk Alt Komisyonu, “Dijital Mecralarda Çocuklarımızı Bekleyen Tehdit ve Riskler” başlıklı taslak raporunu tamamladı. Üst komisyona sunulması beklenen raporun, 204 sayfa ve 6 ana bölümden oluştuğu öğrenildi. Çalışmada, çocukların dijital ortamda güvenliğini artırmaya yönelik eğitim, teknoloji, mevzuat ve denetim başlıklarında çok sayıda öneri yer aldı.
Dijital risklere karşı çok boyutlu yaklaşım
Taslak raporda; sosyal medya, çevrim içi oyunlar, dijital içerik üretimi ve mobil iletişim gibi alanlarda çocukların karşı karşıya kaldığı tehditlerin giderek arttığına dikkat çekildi. Bu kapsamda yalnızca yasaklayıcı değil, koruyucu ve önleyici mekanizmaların da hayata geçirilmesi gerektiği vurgulandı. Kamu kurumları ile özel sektör arasında iş birliğinin güçlendirilmesi ve yerli, millî dijital platformlara yönelik AR-GE desteklerinin artırılması önerildi.
18 yaş altına “çocuk hattı” modeli gündemde
Raporda öne çıkan başlıklardan biri, 18 yaşına kadar uygulanabilecek “çocuk hattı” benzeri SIM kart modeli oldu. İhtiyaç halinde devreye alınabilecek bu uygulama ile çocukların mobil iletişim ve internet kullanımının yaşa uygun filtrelerle sınırlandırılması hedefleniyor. Böylece zararlı içeriklere erişimin teknik olarak azaltılması amaçlanıyor.
Taslakta, sosyal medya platformlarında içerik yüklenirken hedef yaş grubunun belirtilmesini zorunlu kılacak bir sistem önerildi. Bu sayede çocuklara yönelik içeriklerin daha net ayrıştırılması ve ebeveyn denetiminin güçlendirilmesi planlanıyor. Ayrıca dijital platformlarda fenomen ya da içerik üreticisi olan çocuklar için özel koruma hükümleri içeren yeni bir mevzuat hazırlanması gerektiği ifade edildi.
Oyunlara bağımsız denetim mekanizması
Çocuklara yönelik çevrim içi oyunlar için “bağımsız oyun değerlendirme jüri sistemi” kurulması da raporda yer alan önemli öneriler arasında. Bu jüri aracılığıyla oyun içeriklerinin çocuk gelişimine uygunluğu denetlenecek. Sanal bahis ve kumar unsurları, yasaklı maddeye özendirici içerikler ile oyun içi satın alma, ödül sandığı ve rastgele kazanım gibi mekanizmaların çocuk içeriklerinde yasaklanması gerektiği belirtildi.
Gece saatlerinde internet kısıtlaması
Taslak raporda, 18 yaş altındaki çocukların internet erişiminin gece 22.00 ile sabah 06.00 saatleri arasında otomatik olarak kısıtlanması veya yavaşlatılması önerildi. Bu uygulamanın yaş doğrulama altyapısıyla entegre çalışması gerektiği vurgulanarak, hem çocukların dijital bağımlılıkla mücadelesine hem de sağlıklı uyku düzenine katkı sağlaması hedeflendi.
Üst komisyonun gündemine geliyor
Çocuk Alt Komisyonu tarafından tamamlanan raporun, önümüzdeki günlerde Meclis İnsan Hakları İnceleme Komisyonu’nun gündemine gelmesi bekleniyor. Raporun kabul edilmesi halinde, dijital mecralarda çocuklara yönelik koruma politikalarında yeni bir dönemin kapısı aralanmış olacak.