Sağlık alanında önemli bir dönüşümü beraberinde getiren yeni düzenleme, Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanarak Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girdi. “Sağlık Raporları Yönetmeliği” ile birlikte sağlık raporlarının hazırlanma süreçleri, itiraz mekanizmaları ve kurulların işleyişi tamamen yeniden yapılandırıldı.
E-rapor sistemi zorunlu hale geldi
Yeni düzenlemeyle birlikte sağlık raporlarının büyük bölümü elektronik ortama taşındı. Artık raporlar, yalnızca e-Rapor sistemi üzerinden hazırlanacak ve vatandaşlar raporlarını dijital ortamda görüntüleyebilecek. Islak imzalı belgeler ise yalnızca sistemsel zorunluluk halinde geçerli sayılacak.
Bu kapsamda sağlık raporu almak isteyen vatandaşlar, işlemlerine e-Devlet üzerinden kişisel sağlık bilgi formunu doldurarak başlayacak. Süreç tamamen dijitalleşirken, kurumlar arası veri akışı da elektronik sistem üzerinden yürütülecek.
Başvurular dijital sistem üzerinden yapılacak
Yeni yönetmelik, rapor başvuru süreçlerini de standart hale getirdi. Vatandaşların başvuruları artık doğrudan e-Devlet üzerinden alınacak ve uygun sağlık kuruluşlarına otomatik olarak yönlendirilecek.
Yönetmelik, yalnızca kamu hastanelerini değil; özel sağlık kuruluşları, üniversite hastaneleri ve yetkilendirilmiş özel hukuk tüzel kişilerini de kapsıyor. Böylece rapor düzenleme yetkisi daha geniş ancak daha sıkı kurallara bağlanmış oldu.
Sağlık kurulları yeniden yapılandırıldı
Tam teşekküllü sağlık kurullarının yapısı da yeniden düzenlendi. Kurullarda iç hastalıkları, genel cerrahi, göz hastalıkları, kulak burun boğaz, nöroloji, psikiyatri ve fizik tedavi veya ortopedi uzmanlarının bulunması zorunlu hale getirildi.
Kurul raporları artık tamamen elektronik imza ile hazırlanacak ve sistem üzerinden onaylanacak. Böylece hem denetim mekanizması güçlendirilecek hem de sahtecilik riskinin azaltılması hedeflenecek.
İstirahat raporlarına süre sınırı
Yeni yönetmelikte en dikkat çeken başlıklardan biri de istirahat raporları oldu. Buna göre:
• Tek hekim en fazla 10 gün rapor verebilecek
• Kontrol muayenesi sonrası 10 gün daha eklenebilecek
• 20 günü aşan durumlarda sağlık kurulu raporu zorunlu olacak
• Bir yıl içinde tek hekim raporlarının toplamı 40 günü geçemeyecek
Bu düzenleme ile rapor kullanımında daha sıkı bir kontrol mekanizması oluşturulması amaçlanıyor.
Engelli sağlık kurulu raporlarında da önemli değişiklikler yapıldı. Özellikle ÖTV muafiyetiyle araç alımında kullanılan raporlar için daha net ve ayrıntılı kriterler getirildi.
Engel oranlarının açıkça belirtilmesi, hangi uzvun etkilendiğinin detaylandırılması ve belirsiz ifadelerin kaldırılması zorunlu hale getirildi. “Özel tertibatlı araç kullanabilir” gibi genel ifadelerin yerine daha somut tıbbi tanımlamalar kullanılacak.
Silah ruhsatı için daha sıkı sağlık şartları
Silah ruhsatı başvurularında sağlık kriterleri ciddi şekilde sıkılaştırıldı. Epilepsi, demans, ileri nörolojik hastalıklar, bazı psikiyatrik rahatsızlıklar, madde ve alkol bağımlılığı gibi durumlarda olumlu sağlık raporu verilmeyecek.
Ayrıca intihar girişimi öyküsü bulunan veya dürtü kontrol bozukluğu olan kişilerin de silah ruhsatı almasına izin verilmeyecek. Yivsiz av tüfeği ruhsatlarında da benzer sağlık değerlendirmeleri uygulanacak.
Özel güvenlik görevlileri için hazırlanan sağlık raporlarında “silahlı olur”, “silahsız olur” veya “olamaz” şeklinde net ifadeler kullanılacak. Gerekçesiz karar verilemeyecek.
Evlilik öncesi sağlık raporları da tamamen dijital sisteme taşındı. Çiftler başvurularını online yaparak gerekli testlerin ardından raporlarını elektronik ortamda alabilecek.
Spor ve adli raporlarda yeni düzenleme
Okul sporları ve sosyal etkinlikler için artık sağlık raporu zorunluluğu kaldırıldı, bunun yerine sağlık durum beyanı yeterli olacak.
Adli rapor süreçlerinde ise insan hakları ve mahremiyet vurgusu öne çıktı. Kadın hastaların talep etmesi halinde kadın hekim tarafından muayene edilmesi esas olacak. Şüpheli durumlarda adli makamların derhal bilgilendirilmesi zorunlu tutulacak.
Sağlık raporlarına itiraz mekanizması da yeniden düzenlendi. Vatandaşlar il sağlık müdürlüklerine başvurarak raporlara itiraz edebilecek. Gerekli durumlarda hakem hastane süreci işletilecek ve bazı kararlar kesin hüküm niteliği taşıyacak.
