Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi (HMKÜ), Asi Nehri’ni istila eden ve suyun oksijen seviyesini düşürerek su altı ekosistemine zarar veren su sümbüllerini ekonomiye kazandırmaya yönelik önemli bir projeye ev sahipliği yapıyor. TÜBİTAK tarafından desteklenen çalışma kapsamında, istilacı bitkinin silaj olarak değerlendirilerek hayvancılık sektörüne katkı sağlaması hedefleniyor.
Su sümbülleri ekonomiye kazandırılacak
HMKÜ Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü öğretim üyelerinden Doç. Dr. İbrahim Ertekin’in yürütücülüğünde yürütülen projede, aynı fakülteden Prof. Dr. Ersin Can, Prof. Dr. İbrahim Atış ve Prof. Dr. Ömer Konuşkan’ın yanı sıra Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi’nden Prof. Dr. Mustafa Kızılşimşek ve Prof. Dr. Adem Kamalak da yer alıyor.
Doç. Dr. Ertekin, proje hazırlıklarına 2023 yılı Nisan-Mayıs aylarında başladıklarını ve TÜBİTAK’a sunduklarını belirtti. Projenin Temmuz 2023’te kabul edildiğini aktaran Ertekin, aynı yıl sözleşmenin imzalanmasıyla birlikte çalışmalara başladıklarını söyledi. 30 ay sürecek proje kapsamında, Asi Nehri’ndeki su sümbüllerinin yem olarak değerlendirilmesi hedefleniyor.
Çiftçilerin sulama sorununa neden oluyor
Su sümbülünün nehir ekosistemine ve bölgedeki çiftçilere ciddi zarar verdiğine dikkat çeken Doç. Dr. Ertekin, “Amik Ovası’ndaki tarım arazilerinin büyük bölümü Asi Nehri’nden sulanıyor. Ancak su yüzey akışı düşük olduğu için su sümbülleri hızla çoğalıyor ve nehri kaplayarak sulama faaliyetlerini zorlaştırıyor” dedi.
Bitkinin oksijen seviyesini düşürmesi nedeniyle su altı yaşamını da tehdit ettiğini belirten Ertekin, bu sorunun çözümü için su sümbüllerinin hayvancılıkta yem olarak değerlendirilmesini amaçladıklarını vurguladı.
İthal yeme alternatif olacak
Türkiye’de hayvan yemi ihtiyacının büyük ölçüde ithalatla karşılandığını hatırlatan Ertekin, su sümbüllerinin silaj olarak değerlendirilmesiyle bu alandaki döviz kaybının önüne geçilebileceğini ifade etti. Ancak su sümbülünün yüksek su içeriğine sahip olması nedeniyle silaj haline getirilmesinin teknik zorluklar içerdiğini belirten Ertekin, “Bitkinin kuru madde oranı düşük olduğu için silaj üretimi zorlaşıyor. Biz bu projede farklı silaj teknolojileri kullanarak su sümbüllerini mısır bitkisinin geçtiği aşamalardan geçirerek hayvanların kolay tüketebileceği hale getirmeyi planlıyoruz” diye konuştu.
Yaklaşık 1 milyon TL bütçesi olan projenin sonuçlarının ulusal ve uluslararası bilimsel yayınlarda paylaşılması ve çiftçilere tanıtılması planlanıyor. Proje çıktılarının hayvancılık sektöründe yeni bir yem kaynağı olarak değerlendirilmesi, hem bölgesel tarım ekonomisine hem de çevresel sürdürülebilirliğe katkı sunacak.