Nöbetçi Eczaneler
Bahçede yıllarca çalıştı, kulübede ailesiyle yaşadı
Davanın konusu, bir narenciye bahçesinde uzun yıllar çalışan B.G.’nin işvereniyle yaşadığı uyuşmazlık oldu.
B.G., yaklaşık 8 yıl boyunca bahçenin bakımını yaptığını, hayvanlarla ilgilendiğini ve karşılığında ailesiyle birlikte bahçe içerisindeki kulübede kaldığını belirtti. Çalışması sırasında sigortasının yapılmadığını ve son yıllara ilişkin ücretlerinin ödenmediğini ileri süren işçi, iş ilişkisinin haksız şekilde sona erdirildiğini savunarak mahkemeye başvurdu.
İşçi; kıdem ve ihbar tazminatının yanı sıra ödenmeyen ücretleri, yıllık izin, fazla çalışma, hafta tatili ve resmi tatil ücretleri gibi çeşitli işçilik alacaklarının tahsilini talep etti.
İşveren, “İşçi değil kiracıydı” savunması yaptı
Bahçe sahibi ise B.G. ile arasında işçi-işveren ilişkisi bulunmadığını öne sürdü. Davalının savunmasına göre B.G., bahçedeki kulübede düşük bir bedel karşılığında kalan bir kişiydi ve burada çalışması nedeniyle işverenine bağlı değildi.
İş Mahkemesi de bu savunmayı kabul ederek davanın reddine karar verdi. Kararın istinaf mahkemesinde de onanmasının ardından dosya Yargıtay’a taşındı.
Yargıtay tanık ifadelerini dikkate aldı
Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, tanık anlatımlarına dikkat çekerek taraflar arasında iş ilişkisinin bulunduğu sonucuna vardı.
Yüksek Mahkeme, B.G.’nin bahçede çalıştığının ve çalışmasının karşılığında bahçe sahibine ait konutta kaldığının tanık ifadeleriyle ortaya konulduğunu değerlendirdi. Ancak işçinin ileri sürdüğü 8 yıllık çalışma süresinin tamamı yerine, tanık beyanlarıyla desteklenen kesintisiz 5 yıllık çalışma süresi esas alındı.
Tarım işinde kıdem tazminatı ayrıntısı
Kararın en önemli bölümünü ise çalışmanın tarım işi olması oluşturdu.
Yargıtay, 4857 sayılı İş Kanunu’nun kapsamına ilişkin düzenlemelere işaret ederek, 50 ve daha az işçinin çalıştığı tarım ve orman işlerinde İş Kanunu hükümlerinin uygulanmadığını hatırlattı.
Bu nedenle B.G.’nin kıdem tazminatı talebinin kabul edilemeyeceği değerlendirildi. Ancak bu durum işçinin diğer haklarının tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmedi.
İhbar ve yıllık izin alacakları hesaplanacak
Yargıtay, işçinin kıdem tazminatına hak kazanamayacağını belirtirken, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacaklarının değerlendirilmesi gerektiğine hükmetti.
Buna göre dosyanın yeniden görülmesi sırasında işçinin çalışma süresi ve ücret bilgileri üzerinden ihbar tazminatı ile yıllık izin alacaklarının hesaplanması gerekecek.
Kulübede oturması ücret hesabına da yansıyacak
Kararda ücret alacağı bakımından da dikkat çeken bir değerlendirme yapıldı.
B.G.’nin çalışması karşılığında bahçe sahibine ait konutta kaldığı dikkate alınarak, hak ettiği ücretin hesaplanması ve konut kullanımının ekonomik karşılığının da değerlendirmeye alınması gerektiği belirtildi.
Buna göre işçinin hak ettiği ücret belirlendikten sonra, kaldığı konutun kira bedelinin tespit edilerek hesaplanan tutardan mahsup edilmesi gündeme gelecek.
Dosya yeniden İş Mahkemesi’ne gönderildi
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesi’nin ret kararını kaldırarak ilk derece mahkemesinin kararını bozdu.
Oy birliğiyle verilen kararın ardından dosya yeniden İş Mahkemesi’ne gönderildi. Mahkeme, Yargıtay’ın ortaya koyduğu esaslar doğrultusunda işçinin çalışma süresini, ücret ve konut kullanımını dikkate alarak ihbar tazminatı, yıllık izin ve diğer ücret alacaklarını yeniden değerlendirecek.