Yükseköğretim sistemini yakından ilgilendiren yeni kanun düzenlemesi şekilleniyor. Yaklaşık 30 maddeden oluşması beklenen teklifin, akademik etik ihlallerinden öğrenci affına kadar birçok başlıkta önemli değişiklikler içermesi öngörülüyor. Düzenlemenin nisan ayı sonunda Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulması bekleniyor.
Yapay Zekâ ile Tez Yazdırana Ağır Ceza
Hazırlanan taslağa göre, akademik çalışmalarda yapay zekâ kullanımı doğrudan yasaklanmasa da, tez, makale, kitap veya projelerin başkalarına ya da yapay zekâya yazdırılması ciddi yaptırımlarla karşılık bulacak.
Bu kapsamda, söz konusu yöntemlerle diploma veya akademik unvan elde ettiği tespit edilen kişilerin:
* Üniversite ile ilişiği kesilecek,
* Diploma ve akademik unvanları iptal edilecek,
* 5 bin ila 10 bin lira arasında adli para cezası uygulanacak.
Düzenleme ile akademik unvanların yalnızca özgün bilimsel üretimle elde edilmesi hedefleniyor.
Akademik Etikte Sıkı Denetim Geliyor
Yeni teklifin en dikkat çeken başlıklarından biri de akademik dürüstlük oldu. Yapay zekâ destekli içerik üretiminin yaygınlaşmasıyla birlikte, üniversitelerde tez yazımı, makale üretimi ve proje hazırlığında etik sınırların yeniden belirlenmesi amaçlanıyor.
Düzenleme, sadece öğrenci disiplinini değil, aynı zamanda akademik sistemin güvenilirliğini korumaya yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Öğrenci Affında Yeni Kriterler
Kanun teklifinde yer alan bir diğer önemli düzenleme ise öğrenci affı oldu. Buna göre:
* Temmuz 2022 sonrası üniversiteyle ilişiği kesilen öğrenciler için herhangi bir ek şart aranmayacak.
* Temmuz 2022 öncesi ilişiği kesilen öğrenciler ise yalnızca daha önce af düzenlemelerinden yararlanmamış olmaları şartıyla aftan faydalanabilecek.
Öte yandan yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin af kapsamı dışında tutulması planlanıyor. Böylece af düzenlemesi, lisans ve ön lisans öğrencileriyle sınırlı olacak.
Teklif Ay Sonunda Meclis’te
Uzun süredir üzerinde çalışılan Yükseköğretim Kanunu teklifinin nisan ayı sonunda TBMM’ye sunulması bekleniyor. Teklifin yasalaşması halinde, akademik üretimde özgünlük esas alınacak yeni bir denetim sürecinin başlaması öngörülüyor.
Düzenleme; yapay zekâ ile hazırlanan akademik çalışmalar, diploma güvenliği, öğrenci affı ve üniversite disiplin hükümleri açısından yükseköğretimde yeni bir dönemin kapısını aralayacak.