Dr. Naim BABÜROĞLU (Em. Tuğg. – Akademisyen)
İran; İsrail, Güney Kıbrıs, Irak, Ürdün, S. Arabistan, Bahreyn, Kuveyt, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman’ı vurdu. Körfez ülkeleri ve Güney Kıbrıs, İran’ın kendilerine böyle saldırılar düzenleyeceğini beklemiyorlardı. Hazırlıksız yakalandılar. Dubai Havalimanı kapatıldı, bölgedeki uçuşlar iptal edildi, hava sahaları kapatıldı.
* İngiltere ve Fransa’nın, ABD yanında yer alacağı kesinleşti. Fransa, Charles de Gaulle uçak gemisini Doğu Akdeniz’e sevk etti. Savaş uzarsa, diğer bazı ülkelerin 2003 Irak işgalinde olduğu gibi ABD yanında yer alacakları unutulmamalı.
* S. Arabistan’ın başını çektiği Körfez ülkeleri, İran’a karşı bir koalisyon oluşturma hazırlığında. ABD’nin de tam istediği bu.
* İlk günde Hamaney ve üst düzey siyasi ve askerî liderlik kadrosunun toplu şekilde öldürülmesi önemli bir sonuç. Bu sonucu ABD/İsrail de beklemiyordu.
* İran’dan toplam 48 üst düzey siyasi ve askerî lider öldürüldü. Kilit personelin yok edilmesi, muharebe etkinliğinde ve karar alma sürecinde olumsuzluk oluşturabilir.
* İsrail, İran’da iç karışıklık/ayaklanma çıkacağını planlamıştı. Ancak ABD/İsrail’in İran’da iç karışıklık/ayaklanma çıkarma amacı henüz gerçekleşmedi. Bu yüzden saldırı şiddetini artırdılar.
* ABD üslerinin bulunduğu Körfez ülkeleri, ABD’nin kendilerini koruyacağını düşünmüşlerdi. Ancak ABD, İsrail’i korumaya odaklandı ve üslerine ev sahipliği yapan ülkeleri yalnız bıraktı.
* ABD’nin en önemli kaybı, Kuveyt hava sahasında 3 F-15 uçağı. Kuveyt’in yanlışlıkla düşürdüğü ortaya çıktı. Oysa dost-düşman uçağını ayırt eden sistemler vardı.
* Bölgede Türkiye’yi de etkileyecek en önemli gelişmelerden biri, İran Kürdistan Siyasi Güçler Koalisyonu’nun kurulmasıdır. İçinde PKK’nın İran kolu PJAK var. ABD/İsrail’in yanında İran’a karşı savaş açtılar. İran’daki Kürtlere ABD yanında yer almaları çağrısında bulundular. Eğer İran rejimi çökerse, İran’ın batısında Türkiye ve Irak sınırında özerklik ilan edecekleri kesin. Irak ve Suriye’den sonra 3. halka tamamlanmış olacak. Türkiye bu konuya odaklanmalı.
* ABD ve İsrail, İran rejiminin değiştirilmesi hedefini artık gizlemiyorlar. İran’ın deniz kuvvetlerini, savaş gemilerini hedef alıyorlar.
* İran’ın en zayıf tarafı, kilit yerlere sızan CIA, MOSSAD ve MI6 istihbarat örgütlerinin varlığıdır. Ayrıca toplumda kutuplaşma önemli bir iç cephe zayıflığıdır. Tüketilen her mermi stokun azalmasına neden olur. Stok sonsuz değildir.
* En önemli soru şu: Bu savaş ne kadar sürecek? Trump’ın karargâhı 5-6 haftada biter diyor. ABD/NATO askerî uzmanları ise İran’ın savunma yeteneğine bağlı olarak mayıs ayını işaret ediyorlar.
* Savaş bitse bile İran’ın istikrarsızlığı bölgeyi uzun yıllar olumsuz etkiler.
* Savaşta algı daima gerçeğin önüne geçer. Teyit edilmemiş bilgiden kaçınmakta yarar var.