Nöbetçi Eczaneler
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, çevre yönetimi hizmetlerine ilişkin yönetmelikte kapsamlı değişiklik yaptı. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenlemeyle işletmelerin aylık çevre yönetimi hizmeti alma süreleri yeniden belirlenirken, çevre danışmanlık firmalarına yönelik personel ve ortaklık şartları da sıkılaştırıldı.
Çevre yönetimi hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin yeni düzenleme, işletmeler ve çevre danışmanlık firmaları açısından önemli değişiklikler getiriyor. Düzenlemeyle hizmet sürelerinden asgari fiyat tarifesine, bildirim yükümlülüklerinden idari yaptırımlara kadar çok sayıda başlık yeniden düzenlendi.
İşletmeler için aylık hizmet süresi yeniden belirlendi
Yeni düzenlemeye göre, Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği’nin EK-1 listesinde yer alan işletmeler ayda en az iki iş günü, EK-2 listesinde bulunan işletmeler ile listelerde yer almamasına rağmen çevre yönetimi hizmeti alan işletmeler ise ayda en az bir iş günü çevre yönetimi hizmeti almak zorunda olacak.
Bakanlık, işletmelerin kapasitesi ve çevresel kirleticilik risklerini dikkate alarak gerekli gördüğü durumlarda bu süreleri artırabilecek veya değiştirebilecek.
Çevre danışmanlık firmalarına en az 5 personel şartı
Yeni düzenlemeyle çevre danışmanlık firmalarının yeterlik belgesi alabilmesi için personel yapısına ilişkin şartlar da değiştirildi.
Firmalarda tam süreli çalışan en az 5 personel bulunması gerekecek. Bu personelin en az dörtte beşinin çevre mühendisi olması şartı aranacak.
Personelden;
• En az birinin 7 yıl veya daha fazla mesleki deneyime sahip koordinatör,
• Birinin en az 5 yıl,
• Birinin ise en az 3 yıl mesleki tecrübeye sahip olması gerekecek.
Diğer personel ise yeni mezunlardan oluşabilecek.
Firmaların ayrıca geçerli yer uygunluk yazısı, ilgili faaliyetleri gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi kaydı ve Çevre Mühendisleri Odası tarafından düzenlenen geçerli büro tescil belgesine sahip olması gerekecek.
Ortaklık yapısına yüzde 50 şartı
Çevre danışmanlık şirketlerinde ortaklık yapısına da yeni kriter getirildi.
Buna göre şirket ortaklarının yüzde 50’den fazlasının çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesine sahip olması gerekecek. Bu kişilerden en az birinin yönetici veya yetkili olarak belirlenmesi zorunlu olacak.
Ortaklık yapısında değişiklik olması halinde, yeni yapının yönetmelikteki şartları taşıdığı değişikliğin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlandığı tarihten itibaren 30 gün içinde Bakanlığa bildirilecek.
Bazı suçlardan kamu görevinden çıkarılanlara yeterlik engeli
Yeterlik belgesi alacak personel ve danışmanlık firmalarının ticaret sicilinde kayıtlı yetkilileri için de yeni şartlar getirildi.
Bu kişilerin devletin güvenliğine, anayasal düzene, milli savunmaya ve devlet sırlarına karşı suçlar, casusluk veya terör suçları nedeniyle kamu görevinden çıkarılmamış olması gerekecek.
Çevre mühendisliği dışındaki mühendislik bölümleri ile fizik, kimya, biyoloji, biyokimya ve jeoloji mezunlarının yeterlik belgesi alabilmesi için ise çevre mühendisliği, çevre bilimleri, çevre teknolojileri veya çevre yönetimi alanlarında tezli lisansüstü eğitim şartı getirildi.
Uygunsuzluk için 90 gün, aykırılık için 30 gün
Yeni yönetmelikte “aykırılık” ve “uygunsuzluk” birbirinden ayrıldı.
ÇED kapsamında gerekli değerlendirmelerin yapılmaması, gerekli çevre izin veya lisansının bulunmaması ya da izin ve lisans değişikliği gerektiren durumlarda gerekli sürecin başlatılmaması aykırılık olarak değerlendirilecek.
Bunların dışındaki çevre mevzuatı yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi ise uygunsuzluk sayılacak.
Çevre yönetimi hizmeti verenler, tespit ettikleri uygunsuzlukları aylık faaliyet raporuna yazacak ve işletmeye giderilmesi için öneride bulunacak. Uygunsuzluk 90 gün içinde giderilmezse, sürenin bitiminden itibaren en geç 10 gün içerisinde yetkili makama bildirim yapılacak.
Aykırılık tespit edilmesi halinde ise işletmenin 30 gün içinde resmi başvuru sürecini başlatmaması durumunda yetkili makama bildirimde bulunulacak.
Emisyon ölçümleri MELBES üzerinden yapılacak
Çevre yönetimi hizmeti verenlere, işletmenin faaliyetinden kaynaklanan emisyonlara ilişkin gerekli ölçüm ve analiz başvurularını süresi içerisinde Merkezi Laboratuvar Belirleme Sistemi (MELBES) üzerinden yapma yükümlülüğü getirildi.
Çevre izin ve çevre izin-lisans başvuruları da çevre yönetimi hizmeti veren personelle birlikte hazırlanacak.
İşletmeler ise hizmetin yürütülebilmesi için gerekli çalışma ortamı, araç ve gereçleri sağlamak ve talep edilen bilgi ve belgeleri zamanında sunmakla yükümlü olacak.
Çevre danışmanlık hizmetlerinde asgari fiyat değişti
Düzenlemeyle çevre danışmanlık hizmetlerinde uygulanacak aylık asgari ücretin hesaplanma yöntemi de yeniden belirlendi.
Aylık asgari fiyat, sözleşmenin imzalandığı tarihte geçerli olan KDV hariç aylık net asgari ücret üzerinden hesaplanacak.
Buna göre;
• EK-1 kapsamındaki işletmeler için net asgari ücretin dörtte üçü,
• EK-2 kapsamındaki işletmeler için ise yarısı
esas alınacak.
Bu tutara ayrıca işletmenin geçici faaliyet belgesi, çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesinde bulunan her bir çevre izin veya lisans konusu için Bakanlığın belirlediği birim fiyat bedelinin yüzde 5’i eklenecek.
Hesaplama her hizmet ayı için ayrı yapılacak.
Asgari fiyatın altında sözleşme yapılamayacak
Çevre danışmanlık firmaları, sözleşmelerini yönetmelikte belirlenen asgari fiyat tarifesinin altında yapamayacak.
İşletmeler de danışmanlık firmalarına belirlenen asgari fiyat üzerinden ödeme yapmak ve ödemeleri süresi içerisinde gerçekleştirmek zorunda olacak.
Ödemeye ilişkin belge, ilgili ay veya takip eden ay için hazırlanan aylık faaliyet raporuna eklenecek. Denetimlerde talep edilmesi halinde fatura da yetkili makama sunulacak.
200 ceza puanına ulaşana 2 yıl belge iptali
Denetimler sonucunda personel, çevre yönetim birimi veya firmaların yanlış ya da yanıltıcı bilgi veya belge düzenlediğinin tespit edilmesi halinde yeterlik belgesi 2 yıl süreyle iptal edilebilecek.
Aynı yaptırım, son dört yıl içerisinde toplam 200 ceza puanına ulaşılması durumunda da uygulanacak.
Yanlış veya yanıltıcı bilgi nedeniyle yeterlik belgesi iptal edilen bir personelin çevre yönetim birimi veya firmada görev yapmaya devam etmesi halinde ilgili kuruluşlara da ceza puanı uygulanacak.
Hizmet almayan işletmelere idari para cezası
Yönetmeliğe yeni bir “İdari yaptırım” maddesi eklendi.
Çevre yönetimi hizmeti almak zorunda olduğu halde bu hizmeti almayan işletmelere Çevre Kanunu kapsamında idari para cezası uygulanacak.
Ayrıca tespit edilen aykırılıkları aylık faaliyet raporuna yazmayan veya gerekli bildirimleri zamanında yapmayan çevre danışmanlık firmaları da idari para cezasıyla karşı karşıya kalabilecek.
Denetimlerde çevre yönetimi hizmetine ilişkin istenen bilgi, belge ve raporları sunmayan işletmelere de idari yaptırım uygulanabilecek.
Afet ve salgın dönemlerinde geçici düzenleme yapılabilec
Bakanlığa, afet ve salgın dönemlerinde yönetmelik hükümlerinin uygulanmasına ilişkin geçici düzenlemeler yapma yetkisi verildi.
Bakanlık, bu dönemlerde yeterlik belgeli personel, çevre yönetim birimleri ve danışmanlık firmalarının bazı yükümlülükleri yerine getirmesinde güçlük yaşanması halinde geçici usul ve esaslar belirleyebilecek.
Mevcut firmalara 1 Ocak 2027’ye kadar süre
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce yeterlik belgesi almış çevre danışmanlık firmalarına bazı yeni şartlara uyum sağlamaları için süre tanındı.
Mevcut firmalar, yeni büro tescil belgesi şartını en geç 1 Ocak 2027 tarihine kadar yerine getirecek.
Ayrıca düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önceki bazı vize, adres ve unvan değişikliklerinde yeni ortaklık şartı aranmayacak. Ancak şirketin satış yoluyla ortaklık yapısının değişmesi halinde yeni yüzde 50 şartının karşılanması gerekecek.
Mevcut sözleşmeler de yenilenecek
İşletmeler ile çevre danışmanlık firmaları arasında daha önce imzalanmış sözleşmelerin de en geç 1 Ocak 2027 tarihine kadar yeni asgari fiyat tarifesine uygun hale getirilmesi gerekiyor.
Ancak mevcut sözleşmedeki ücret yeni belirlenen asgari fiyatla aynı veya daha yüksekse sözleşmenin yenilenmesi gerekmeyecek.
Aylık faaliyet raporlarının ise Bakanlığın ilgili sistemi tamamen devreye almasına kadar ıslak imzalı olarak hazırlanmaya devam edeceği belirtildi. Sistem aktif hale getirildiğinde raporlar ve aylık ziyaretlere ilişkin ön değerlendirmeler elektronik ortamda kaydedilecek ve gerekli imzalar elektronik veya mobil imza ile atılacak.