Nöbetçi Eczaneler
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinde Onikişubat ilçesi Abdullah Çavuş Mahallesi’nde bulunan Proton Apartmanı’nın yıkılması sonucu 64 kişi yaşamını yitirdi. Büyük acıya neden olan yıkıma ilişkin davada, Kahramanmaraş 4. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından verilen hapis cezalarının gerekçeleri kamuoyuna yansıdı.
ANKA Haber Ajansı’nın ulaştığı gerekçeli kararda, binanın yapımında kullanılan malzemelerden statik proje hatalarına, belediyenin denetim yükümlülüğünden sanıkların hukuki sorumluluklarına kadar çok sayıda konu değerlendirildi.
Müteahhit ve Proje Müellifine 13 Yıl 4’er Ay Hapis
Mahkeme, müteahhit ve fenni mesul Rafet Küsmüş ile statik proje müellifi Sıtkı Okumuş’u, “bilinçli taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma” suçundan takdiri indirim uygulayarak 13 yıl 4’er ay hapis cezasına çarptırdı.
İki sanığın hükümle birlikte tutuklanmasına ve 2 yıl süreyle meslekten men edilmelerine karar verildi. Rafet Küsmüş hakkında ayrıca yakalama kararı çıkarıldı.
Dönemin belediye görevlileri Hacı Mehmet Güner ve Zeynel Abidin Şerefoğlu ise “taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma” suçundan 6 yıl 8’er ay hapis cezasına mahkûm edildi. Diğer kamu görevlileri Mehmet Dişçeken ve Emre Arıkan hakkında beraat kararı verildi.
Mahkemeden Dikkat Çeken Tespit: “Nasıl Olsa Olmaz”
Gerekçeli kararda, müteahhit Rafet Küsmüş’ün standartlara uygun olmayan beton ve çelik donatı malzemesi kullandığı, eksiklikler içeren statik projeyi uyguladığı belirtildi.
Statik proje müellifi Sıtkı Okumuş’un ise 1998 tarihli Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun proje hazırlamadığı, hesap raporları ile proje çizimleri arasında uyumsuzluklar bulunduğu kaydedildi.
Mahkeme, iki sanığın binanın yıkılmasında asli kusurlu olduğunu değerlendirdi.
Kararda, depremin şiddetinin sanıkların sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı vurgulanarak, sanıkların mesleki bilgi ve deneyimlerine rağmen ölüm ve yaralanma riskini öngördükleri ifade edildi.
Gerekçeli kararda şu değerlendirmeye yer verildi:
“Eylemi gerçekleştirirken öngördükleri neticeyi istememelerine rağmen bulundukları pozisyon, mesleki bilgi ve deneyimleri göz önüne alındığında ‘nasıl olsa olmaz’ düşüncesiyle hareket ederek ‘bilinçli taksir’ düzeyinde sorumlu oldukları kanaatine varılmıştır.”
Mahkeme, sanıkların riskleri öngörmelerine rağmen şanslarına veya tesadüfi etkenlere güvenerek kusurlu yapının inşa edilmesine neden oldukları sonucuna ulaştı.
Belediye Denetim Görevini Yerine Getirmedi
Gerekçeli kararın dikkat çeken bir diğer bölümünde ise belediyenin yapı denetimindeki sorumluluğu ele alındı.
Dönemin İmar İşleri Müdür Yardımcısı Hacı Mehmet Güner’in, 26 Haziran 2000 tarihli yapı ruhsatına esas statik projeyi kontrol ederek uygun bulduğu, Zeynel Abidin Şerefoğlu’nun ise projeyi onayladığı belirtildi.
Mahkeme, söz konusu projenin yönetmeliklere aykırılıklar, hesaplama hataları ve teknik uyumsuzluklar içerdiğini tespit etti.
Kararda, statik hesaplamaların proje müellifi tarafından yapılmasının belediyenin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığına dikkat çekildi.
Belediyenin, projenin zemin etüdüne, yürürlükteki yönetmeliklere ve mimari projeye uygunluğunu denetlemekle yükümlü olduğu ancak bu görevin yerine getirilmediği vurgulandı.
Belediye Görevlilerine Neden Daha Düşük Ceza Verildi?
Mahkeme, belediye görevlileri Hacı Mehmet Güner ve Zeynel Abidin Şerefoğlu’nun binanın yıkılmasında kusurlu olduklarına hükmetmekle birlikte, bilinçli taksirle hareket ettiklerini gösteren yeterli delil bulunmadığını belirtti.
Bu nedenle iki sanık hakkında bilinçli taksir hükümleri uygulanmadı ve taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma suçundan 6 yıl 8’er ay hapis cezası verildi.
Gerekçeli kararda, sanıkların geleceği üzerindeki olası etkiler dikkate alınarak cezalarda takdiri indirim uygulandığı da ifade edildi.
Öte yandan, sanıklar hakkında benzer suçlardan çok sayıda dava bulunması gerekçesiyle verilen hapis cezalarının adli para cezasına çevrilmesi uygun görülmedi.
İki Kamu Görevlisine Beraat
Davada yargılanan kamu görevlileri Emre Arıkan ve Mehmet Dişçeken’in ise binanın inşa sürecindeki görevleri kapsamında cezai sorumluluklarının bulunmadığına karar verildi.
Mahkeme, iki sanığın suç işlediğini ortaya koyan her türlü şüpheden uzak, somut ve kesin delil elde edilemediği gerekçesiyle beraatlerine hükmetti.
Gerekçeli kararda ayrıca, dava dışı Ali Özcan Kurt’un statik projeyi incelemesi nedeniyle idari sorumluluğunun bulunduğu, ancak hayatını kaybetmiş olması nedeniyle hakkında suç duyurusunda bulunulmadığı belirtildi.
64 kişinin yaşamını yitirdiği Proton Apartmanı davasında açıklanan gerekçeli karar, depremde yıkılan binaların yalnızca inşaat aşamasındaki teknik eksiklikler açısından değil, kamu kurumlarının denetim yükümlülükleri bakımından da değerlendirilmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koydu.