Nöbetçi Eczaneler
Marsh ve CFA Institute tarafından yayımlanan 2026 Küresel Emeklilik Endeksi’nde ülkelerin emeklilik sistemleri üç temel ölçüt üzerinden karşılaştırıldı. Emeklilerin gelirlerinin yeterliliği, sistemin gelecekteki ödemeleri karşılama kapasitesi ve kurumsal yönetim ile koruma mekanizmalarının sağlamlığı değerlendirmeye alındı.
Dünya nüfusunun yüzde 66’sını kapsayan araştırmada 55 ülkenin sonuçları karşılaştırılırken Türkiye, genel değerlendirmede 100 üzerinden 46,6 puan alarak D kategorisinde yer aldı. Türkiye’nin Avrupa ülkeleri arasındaki sıralamada son basamakta bulunması, emeklilik gelirlerinin yeterliliği ve sistemin gelecekteki finansmanı konularını yeniden gündeme taşıdı.
Türkiye’nin sürdürülebilirlik puanı 29,4’te kaldı
Endeks sonuçlarına göre Türkiye, emeklilik sisteminin genel değerlendirmesinde 46,6 puan aldı. Emeklilik gelirlerinin yeterliliğini ölçen göstergede 46,5 puan elde eden Türkiye’nin, sistemin uzun vadeli sürdürülebilirliğine ilişkin puanı ise 29,4 olarak açıklandı.
Yönetim ve koruma mekanizmalarının sağlamlığını ölçen başlıkta Türkiye’nin puanı 71 oldu. Bu tablo, endekste Türkiye’nin özellikle mevcut emeklilik gelirlerinin yeterliliği ve sistemin uzun vadede finansmanını sürdürebilmesi bakımından düşük performans gösterdiğine işaret etti.
Araştırmada emeklilik sistemleri yalnızca bugün ödenen aylıklar üzerinden değerlendirilmedi. Gelecekteki emekli maaşlarının karşılanabilmesi, sistemin mali yapısı ve kurumsal güvenceler de puanlamada dikkate alındı.
Dünyanın en güçlü emeklilik sistemi Hollanda’da
2026 Küresel Emeklilik Endeksi’nde ilk sırayı 85,8 puanla Hollanda aldı. Hollanda’yı 84,1 puanla Danimarka, 84 puanla ise İzlanda takip etti. Böylece bu üç ülke, emeklilik sistemlerinin genel performansında en yüksek puanları elde eden ülkeler arasında yer aldı.
Hollanda, endekste üst üste dördüncü kez zirvede bulunurken Singapur, İsrail ve Avustralya da 80 puanın üzerine çıkarak A kategorisine girdi.
Raporda Hollanda’nın başarısında, devlet emekliliğiyle asgari gelir güvencesi sağlanması, çalışanların geniş bölümünü kapsayan işyeri emeklilik sistemleri ve emeklilik amacıyla biriktirilen varlıkların büyüklüğü etkili unsurlar arasında gösterildi.
Avrupa’nın büyük ekonomilerinde de riskler var
Türkiye Avrupa sıralamasının son sırasında bulunurken, bazı büyük Avrupa ekonomilerinde de emeklilik sistemlerinin uzun vadeli finansmanına ilişkin sorunlar tespit edildi.
İspanya, emeklilik gelirlerinin yeterliliğinde 83 puan almasına rağmen sürdürülebilirlik göstergesinde 33 puanda kaldı. Fransa’nın yeterlilik puanı 85 olurken sürdürülebilirlik puanı 49,3 olarak hesaplandı.
Avusturya, İtalya ve İspanya da emeklilik sistemlerinin uzun vadeli sürdürülebilirliği bakımından kırılganlık gösteren ülkeler arasında sıralandı. Bu sonuçlar, emeklilik sistemlerinde yalnızca mevcut gelir düzeyinin değil, gelecekteki ödemelerin hangi kaynaklarla karşılanacağının da belirleyici olduğunu ortaya koydu.
Yaşlanan nüfus emeklilik sistemlerini zorluyor
Raporda, dünya genelinde yaşam beklentisinin yükselmesi ve doğurganlık oranlarının düşmesinin emeklilik sistemleri üzerindeki baskıyı artırdığı vurgulandı. Çalışan nüfusa kıyasla emekli sayısının artması, özellikle çalışanların ödediği primlerle mevcut emekli aylıklarının finanse edildiği sistemlerde mali dengelerin korunmasını zorlaştırıyor.
Marsh Küresel Tanımlanmış Fayda Segment Lideri Graham Pearce da çalışanların primleriyle mevcut emeklilerin maaşlarının ödendiği sistemlerde, emekli sayısının çalışanlara oranındaki artışın önemli bir sorun oluşturduğuna dikkat çekti.
Emeklilik sistemleri için hangi adımlar öneriliyor?
Araştırmada, emeklilik sistemlerinin gelecekteki mali yapısını güçlendirmek amacıyla özel emeklilik uygulamalarının daha geniş kesimlere ulaştırılması, bireysel emeklilik birikimlerinin artırılması ve çalışma hayatında daha uzun süre kalmanın teşvik edilmesi önerildi.
Raporda ayrıca sistemlerin finansmanını desteklemek için vergi veya sosyal güvenlik primlerinde artış gibi seçeneklerin gündeme gelebileceği belirtildi. Gerekli önlemlerin alınmaması halinde hükümetlerin emeklilik yaşını yükseltmek ya da gelecekteki emeklilik haklarını azaltmak gibi zor kararlarla karşılaşabileceği uyarısı yapıldı.
