Özellikle 2026 ve 2027 yıllarında uygulanacak güncelleme katsayıları arasındaki farkın, emekli maaşlarında önemli bir değişikliğe neden olabileceği ifade ediliyor.
Emekli maaşı üç ayrı döneme göre hesaplanıyor
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatına göre emekli aylıkları, sigortalılık süresi boyunca geçen hizmetler üç farklı döneme ayrılarak hesaplanıyor. Her dönemde uygulanan aylık bağlama oranı ve hesaplama yöntemi farklılık gösteriyor.
- 1999 öncesi dönem: Aylık bağlama oranlarının en yüksek olduğu dönem olarak öne çıkıyor ve emekli maaşına en fazla katkıyı sağlıyor.
- 1999-2008 arası dönem: Bu dönemde aylık hesaplamasında farklı bir güncelleme sistemi uygulanırken, ekonomik büyüme verileri de hesaplamaya dahil ediliyor.
- Ekim 2008 sonrası dönem: Mevcut sosyal güvenlik sisteminin geçerli olduğu bu süreçte aylık bağlama oranları önceki dönemlere göre daha düşük seviyelerde uygulanıyor.
Her üç dönem için ayrı ayrı yapılan hesaplamalar birleştirilerek kişinin nihai emekli aylığı belirleniyor.
Maaşı belirleyen dört temel unsur
Uzmanlara göre emekli maaşını etkileyen en önemli unsurlar şunlar:
- Prime esas kazanç: SGK’ya bildirilen brüt ücret arttıkça emekli maaşı da yükseliyor. Aynı anda birden fazla iş yerinde sigortalı çalışılması halinde toplam prime esas kazanç artarken, bu durum aylığa olumlu yansıyor.
- Aylık bağlama oranı (ABO): Ödenen prim gün sayısına göre belirleniyor.
- Güncelleme katsayısı: TÜFE ve ekonomik büyüme verileri dikkate alınarak her yıl yeniden hesaplanıyor.
- Prime dahil edilen ek ödemeler: İkramiye, prim ve benzeri ödemelerin SGK’ya bildirilmesi emekli aylığını artırabiliyor.
Başvuru yılı maaşı doğrudan etkileyebilir
Emekli aylığının hesaplanmasında en kritik unsurlardan biri de emeklilik dilekçesinin verildiği yıl oluyor. Çünkü hesaplamada esas alınan güncelleme katsayısı, başvurunun yapıldığı yılın ekonomik göstergelerine göre belirleniyor.
Beklentilere göre 2026 yılında emeklilik başvurusu yapanların aylıkları, 2025 yılı enflasyon ve büyüme verileri dikkate alınarak hesaplanacak. Bu kapsamda güncelleme katsayısının yaklaşık 1,3197 seviyesinde gerçekleşmesi öngörülüyor.
Emekliliğini 2027 yılına bırakanlar için ise enflasyondaki düşüş beklentisi nedeniyle güncelleme katsayısının yaklaşık 1,2714 seviyesinde oluşabileceği tahmin ediliyor.
Bu nedenle mevcut tahminler doğrultusunda, emeklilik hakkını kazanmış ve başvuru zamanlamasını belirleme imkânı bulunan kişiler açısından 2026 yılı içinde emeklilik dilekçesi verilmesi, daha yüksek emekli aylığı bağlanması açısından avantaj sağlayabilir.
Ancak uzmanlar, nihai emekli aylığının kişiye özel hesaplandığını ve başvuru kararı verilmeden önce SGK kayıtları ile kişisel prim ve kazanç bilgilerinin de değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.