TMMOB Şehir Plancıları Odası (ŞPO) Hatay İl Temsilciliği, 6 Şubat depremlerinin üçüncü yılı dolayısıyla yaptıkları açıklamaya yönelik “geç kalınmış değerlendirme” eleştirilerine yazılı bir basın açıklamasıyla yanıt verdi. Temsilcilik, sürecin başından bu yana sahada olduklarını belirterek, “Geç kalmadık; depremin öncesinde de sonrasında da Hatay için uyarılarımızı sürdürdük” mesajını verdi.
“Uyarılarımız Depremden Önce de Vardı”
Açıklamada, Sayın Ali Yolcu tarafından kaleme alınan ve oda değerlendirmelerini “geç kalınmış” olarak nitelendiren haberin üzüntüyle takip edildiği ifade edildi. ŞPO Hatay İl Temsilciliği, söz konusu değerlendirmelerin hem deprem sürecinde hem de öncesinde yürüttükleri çalışmaları görmezden geldiğini belirtti.
Meslek örgütü olarak amaçlarının polemik üretmek olmadığına dikkat çekilen açıklamada, Hatay’ın geçmişi, bugünü ve geleceğine ilişkin planlama süreçlerinde bilimsel ve kamusal sorumlulukla hareket ettikleri vurgulandı.
Temsilcilik, 6 Şubat depremlerinin, yıllardır dile getirilen risk ve planlama hatalarına ilişkin uyarıların ne kadar hayati olduğunu acı bir şekilde ortaya koyduğunu belirtti. Yapılan son değerlendirmelerin yeni bir tutum değil, uzun süredir sürdürülen mesleki sorumluluğun devamı olduğu kaydedildi.
“Depremin İlk Gününden İtibaren Sahadaydık”
ŞPO Hatay İl Temsilciliği, depremin ilk anlarından itibaren sahada olduklarını vurgulayarak, gönüllü üyelerin enkaz çalışmalarına katıldığını, arama-kurtarma ve ilk müdahale süreçlerinde aktif rol aldığını açıkladı.
İnsani yardım sürecinde ise TMMOB’a bağlı meslek odalarıyla birlikte yaklaşık 7 bin vatandaşın barınma, gıda, hijyen ve giyim ihtiyaçlarının karşılanmasına katkı sunulduğu bildirildi. Açıklamada, dayanışma vurgusu öne çıktı.
Temsilcilik ayrıca, depremin hemen ardından HRT ekranlarında yayınlanan “Deprem Özel” programında Ali Yolcu ile birlikte Hatay’ın geleceğine ilişkin ilk değerlendirmelerden birini yaptıklarını hatırlattı. O günden bu yana bilimsel planlama ilkeleri doğrultusunda görüş bildirmeye devam ettiklerini ifade etti.
“Şehircilik Sadece Bina Yapmak Değildir”
Açıklamada, şehircilik anlayışına ilişkin kapsamlı değerlendirmeler de yer aldı. Şehir planlamanın yalnızca konut üretmekten ibaret olmadığı belirtilerek, şu unsurlara dikkat çekildi:
• Mekânsal bütünlük
• Sosyal donatı dengesi
• Afet risklerinin azaltılması
• Altyapı kapasitesinin yeterliliği
• Kamusal alan sürekliliği
• Uzun vadeli sürdürülebilirlik
Deprem sonrası hızlı üretimin önemli olduğu ancak hızın planlama ilkelerinin önüne geçmemesi gerektiği kaydedildi. Temsilcilik, eleştirilerinin yapılan işlerin varlığına değil; bu işlerin hangi teknik ve hukuki çerçevede hayata geçirildiğine yönelik olduğunu belirtti.
“Hatay’ın Yeniden İnşası Bir Kent Kurma Sürecidir”
ŞPO Hatay İl Temsilciliği, Hatay’da meselenin yalnızca konutların tamamlanması olmadığını vurgulayarak, afetlere dirençli, kamusal alanları güçlendirilmiş, yeşil alan dengesi korunmuş, altyapısı yeterli ve katılımcı bir kent modelinin oluşturulmasının esas olduğunu ifade etti.
Deprem sonrası üç yıllık süreçte:
• Çok sayıda resmi toplantıya katıldıklarını,
• Planlama süreçlerine ilişkin görüş ve çekincelerini ilgili kurumlara ilettiklerini,
• Düzenli basın açıklamaları yaptıklarını,
• Afet sonrası yeniden yapılanmaya ilişkin öneriler sunduklarını,
• Yerel ve uluslararası basında değerlendirmelerde bulunduklarını,
• Rezerv alan uygulamaları, mülkiyet hakkı sorunları ve yeşil alan kayıpları konusunda uyarılarda bulunduklarını açıkladılar.
Tüm bu çalışmaların süreç devam ederken gerçekleştirildiğine dikkat çekilerek, “geç kalındı” ifadesinin verilen emeği ve kamu hafızasını yok saydığı belirtildi.
“Eleştiri Kamu Yararı İçindir”
Meslek odalarının görevinin yapılanları alkışlamak değil; kamu yararı adına denetlemek ve bilimsel ilkeleri hatırlatmak olduğu vurgulanan açıklamada, inşaatların ilerlemiş olmasının planlama süreçlerinin eleştirilemeyeceği anlamına gelmeyeceği ifade edildi.
Temsilcilik, itirazlarının “yapılmasın” anlayışına dayanmadığını, talebin doğru, katılımcı ve bilimsel yöntemlerle kent inşa edilmesi olduğunu belirtti.
Açıklama, şu ifadeyle son buldu:
“Hatay’ın yeniden inşası bir hız yarışı değil; adaletli, güvenli ve kimliğini koruyan bir gelecek inşa etme meselesidir. Bu süreç henüz tamamlanmış değildir.”