Gıda fiyatlarındaki fahiş artışları frenlemek ve üretici ile tüketici arasındaki komisyoncu zincirini kısaltmak için hazırlanan yeni hal düzenlemesinde geri sayım başladı. Bütçe görüşmelerinin hemen ardından, yılbaşından önce TBMM’ye sunulması planlanan yaklaşık 10 maddelik kanun teklifi, sektörde taşları yerinden oynatacak sert yaptırımlar ve yeni satış modelleri getiriyor.
Kural Tanımayana Hapis Yolu Açılıyor
Taslağın en dikkat çeken ayağını piyasa bozucu eylemlere karşı getirilen ağır yaptırımlar oluşturuyor:
* Hapis Cezası Devrede: Yasa kurallarına aykırı hareket edenlere yönelik hapis cezası uygulanacak.
* Stokçuya ve Ürün Dökene Ağır Yaptırım: Fiyatları yükseltmek amacıyla ürün stoklayanlara, mahsulünü dökenlere veya imha edenlere verilen cezalar katlanarak artırılacak.
* Anlık Dijital Denetim: Kayıt dışılığı bitirmek için ürünlerin tarladan tezgaha uzanan sevkiyat, stok ve satış süreçleri dijital sistem üzerinden adım adım izlenecek.
Komisyoncu Devreden Çıkıyor, Üretici Özgürleşiyor
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı yetkililerinin muhalefet vekilleriyle de paylaştığı taslak, üreticinin “hal” zorunluluğunu esneterek doğrudan satışın önünü açıyor:
* Doğrudan ve İnternetten Satış: Çiftçiler, aracı ve komisyonculara takılmadan çevrim içi platformlar da dahil olmak üzere ürünlerini doğrudan tüketiciye satabilecek.
* Marketlerde Yerli Ürün Zorunluluğu: Büyük market zincirleri belirli oranlarda ürünü doğrudan üreticiden temin edebilecek; mağazalardaki yerli ürün reyonları büyütülecek.
* Kooperatiflere Vergi Avantajı: Üretici birlikleri ve kooperatiflerin kurulması kolaylaştırılacak, bu yapılara vergi muafiyeti getirilerek güçlenmeleri sağlanacak.
* Tarlada Kalan Ürüne Yeni Pazar: Hasat sonrası tarlada kalma riski taşıyan ürünler için özel satış kanalları devreye alınırken, gıda güvenliği ve kalite standartları denetimleri sıkılaştırılacak.