Böylece 2023 yılından bu yana Türkiye’nin büyükbaş hayvan varlığında yaklaşık yüzde 7,4’lük artış kaydedildi. Üç yıllık dönemdeki artış 1 milyon 200 bin başı aşarken, hayvan varlığındaki yükselişle birlikte besilik sığır ithalatında da kademeli bir düşüş süreci başladı.
İthalat kotası her yıl azaltıldı
2023 yılında besilik sığır ithalatı özel sektöre açık şekilde gerçekleştirilirken, bu dönemde Türkiye’ye 686 bin 348 baş besilik sığır getirildi.
2024 yılında açıklanan Hayvancılık Yol Haritası kapsamında ise besilik sığır ithalatının Et ve Süt Kurumu (ESK) aracılığıyla yürütülmesine geçildi. Aynı süreçte 200 baş ve üzerindeki işletmeler ile 200 başın altındaki işletmeler için ayrı kontenjanlar oluşturularak küçük ölçekli üreticilerin de desteklenmesi hedeflendi.
Yurt içindeki hayvan varlığı dikkate alınarak ithalat izinleri de yıllar içinde azaltıldı. 2024’te 600 bin baş olarak belirlenen izin miktarı, 2025’te 520 bine, 2026’da ise 500 bin başa indirildi.
ESK’nin ithalat sürecini üstlenmesinin ardından gerçekleşen ithalat miktarı da belirlenen izinlerin altında kaldı. 2024 yılında 479 bin 803 baş, 2025’te 428 bin 569 baş besilik sığır Türkiye’ye getirildi. 2026 yılında ise 15 Eylül itibarıyla ithal edilen hayvan sayısı 252 bin 24 baş oldu.
Yıl sonunda ithalatın yaklaşık 350 bin baş seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Böylece ithalatın, piyasada arz fazlası oluşturmayacak şekilde ihtiyaç doğrultusunda ve kontrollü olarak kullanılması amaçlanıyor.
2027 için 480 bin başlık planlama
Besilik sığır ithalatında 2027 yılı için de yeni bir planlama yapıldı. İç piyasanın ihtiyaçları dikkate alınarak gelecek yıl toplam 480 bin baş ithalat izni planlandı.
Yeni dönemde ithal hayvan materyalinin özellikle küçük üreticilere ve faaliyetini düzenli şekilde sürdüren besicilik işletmelerine ulaştırılması hedefleniyor. Bu kapsamda uygulanacak yeni dağıtım modeliyle ithalatın doğrudan üretime katkı sağlayan işletmelere yönlendirilmesi planlanıyor.
Ortaya çıkan tablo, besilik sığır ithalatının yurt içindeki üretimin yerine konumlandırılmasından ziyade, iç piyasadaki arzın dengelenmesinde tamamlayıcı bir araç olarak kullanılmasının hedeflendiğini ortaya koyuyor.
Etçi ırk gebe düve talebi arttı
Hayvancılıkta ithalata olan ihtiyacın uzun vadede azaltılması amacıyla anaç hayvan varlığının güçlendirilmesine de ağırlık veriliyor.
Bu kapsamda hayata geçirilen “Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek Projesi” üreticilerden yoğun ilgi görürken, özellikle etçi ırk gebe düve talebindeki artış dikkat çekti.
Geçen yıl yaklaşık 50 bin baş seviyesinde bulunan etçi ırk gebe düve tedariki, Eylül 2026 itibarıyla 130 bin başa ulaştı. Yıl sonuna kadar bu rakamın yaklaşık 200 bin başa çıkarılması bekleniyor.
Söz konusu çalışmalarla birlikte hem anaç hayvan varlığının artırılması hem de besilik materyal ihtiyacının daha yüksek oranda yurt içindeki üreticiler tarafından karşılanması hedefleniyor.