Kalıtsal retina hastalığı nedeniyle görme kaybı yaşayan hastalar üzerinde uygulanan deneysel tedavi, klinik araştırmada olumlu sonuçlar verdi. Optogenetik yöntemiyle bazı hastaların ışığa duyarlılığı artarken, bir bölümü nesneleri algılamayı başardı.
Görme kaybının tedavisine yönelik bilimsel araştırmalarda dikkat çekici bir gelişme yaşandı. Reuters’ın 9 Ekim’de aktardığı küçük ölçekli bir klinik çalışmada, kalıtsal retina hastalığı nedeniyle görme yetisini kaybeden 10 hasta üzerinde uygulanan deneysel tedavi umut veren sonuçlar ortaya koydu.
Araştırmada, hastaların 7’sinde ışığa duyarlılık artışı gözlenirken, 6 hastada nesneleri algılama gibi klinik açıdan anlamlı gelişmeler kaydedildi.
Optogenetik tedavi nasıl çalışıyor?
Optogenetik, hücrelerin ışığa duyarlı hâle getirilmesini amaçlayan bir biyoteknoloji yöntemi. Görme tedavisinde bu yaklaşım, retinadaki bazı hücrelerin ışığı algılayabilecek şekilde değiştirilmesine dayanıyor.
Tedavide, genetik yöntemlerle belirli göz hücrelerine ışığa duyarlı proteinler kazandırılması hedefleniyor. Hastaların görsel bilgileri algılamasına yardımcı olmak için özel olarak tasarlanmış gözlüklerden de yararlanılabiliyor.
Bu yaklaşım, retinanın ışığı algılayan hücreleri ağır hasar görmüş olsa bile görsel sinyallerin bir bölümünün yeniden işlenebilmesine yönelik araştırmaların önünü açıyor.
Tam görme geri geliyor mu?
Araştırmanın sonuçları umut verici olsa da tedavinin körlüğü tamamen ortadan kaldırdığı söylenemez. Bazı hastaların nesneleri algılayabilmesi, normal görme yetisinin geri kazanıldığı anlamına gelmiyor.
Çalışmanın küçük bir hasta grubuyla yürütülmesi nedeniyle yöntemin etkinliğinin ve uzun vadeli güvenliğinin daha geniş klinik araştırmalarla değerlendirilmesi gerekiyor.
Tedavi ne zaman kullanılabilecek?
Optogenetik tedavi henüz deneysel aşamada. Yöntemin hangi hastalarda etkili olabileceğinin, kazanımların ne kadar süreceğinin ve olası yan etkilerinin belirlenmesi için ek araştırmalara ihtiyaç duyuluyor.
Uzmanların üzerinde çalıştığı bu yaklaşım, özellikle mevcut tedavilerle görme yetisini geri kazanamayan bazı kalıtsal retina hastaları için gelecekte yeni bir seçenek oluşturabilir.