Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğle birlikte ürünlerin içerik, üretim ve etiketleme kurallarında önemli değişiklikler yapıldı.
Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği ile 2019 yılından bu yana uygulanan düzenleme yürürlükten kaldırılırken, et ve et ürünleri için yeni standartlar belirlendi. Düzenleme 16 Eylül 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.
Dönerin türü artık etikette yazacak
Yeni düzenlemeyle döner; “yaprak döner”, “kıyma döner” ve “yaprak-kıyma döner” olmak üzere üç ayrı şekilde tanımlandı.
Kıyma dönerde kullanılan kıymanın oranı en fazla yüzde 90, yaprak haline getirilmiş çiğ kırmızı et oranı ise en az yüzde 10 olacak. Yaprak-kıyma dönerde ise yaprak et oranı en az yüzde 60, kıyma oranı en fazla yüzde 40 olacak.
Dönerde yağ oranı en fazla yüzde 25, tuz oranı ise en fazla yüzde 2 olarak belirlendi. Toplam et proteininin de en az yüzde 12 olması gerekecek.
Dönerde bazı malzemelere izin yok
Yeni kurallara göre döner üretiminde fıstık ve peynir kullanılamayacak.
Protein tozu, protein hidrolizatı ve soya ürünleri gibi bazı dolgu maddelerinin kullanımına da izin verilmeyecek. Ayrıca dönerin yanı sıra sucuk, pastırma, kavurma ve bazı kanatlı et ürünlerinde tütsüleme ve tütsü aroması kullanımına yönelik yasak getirildi.
“Yüzde 100 dana eti” ifadesine yasak
Düzenlemenin tüketicileri doğrudan ilgilendiren bölümlerinden biri de etiketlemeyle ilgili.
Tebliğ kapsamındaki ürünlerin etiketlerinde marka adı da dahil olmak üzere “yüzde 100”, “yüzde 100 dana eti” veya “yüzde 100 göğüs eti” gibi ifadeler ve bunları çağrıştıran logolar kullanılamayacak.
Dönerin türünün de ürün adında açıkça belirtilmesi zorunlu olacak.
Sucukta yeni protein kriteri
Sucuk için de yeni kriterler getirildi. Buna göre sucukta toplam et proteini en az yüzde 15 olacak. Toplam et proteinindeki kolajen bağ doku proteini oranı ise en fazla yüzde 20 olarak uygulanacak.
Isıl işlem görmüş sucukta toplam et proteininin en az yüzde 13 olması gerekecek.
Köfte ve burgerde de sınırlar değişti
Yeni düzenleme köfte ve burger gibi hazırlanmış kırmızı et karışımlarını da kapsıyor.
Bu ürünlerde toplam et proteini en az yüzde 10, yağ oranı en fazla yüzde 25, tuz oranı ise en fazla yüzde 2 olacak.
Protein tozu, protein hidrolizatı ve soya ürünleri gibi bazı dolgu maddelerinin kullanımına izin verilmeyecek.
İşletmelere 31 Mart 2027’ye kadar süre
Yeni düzenleme bugün itibarıyla yürürlükte olsa da daha önce faaliyet gösteren işletmelere uyum için geçiş süresi tanındı.
İşletmelerin yeni hükümlere 31 Mart 2027’ye kadar uyum sağlaması gerekiyor. Bu tarihten önce piyasaya arz edilen ve eski düzenlemeye uygun olan ürünler ise raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabilecek.
Tüketiciyi ilgilendiren başlıca değişiklikler
• Dönerin türü etikette açıkça belirtilecek.
• Dönerde fıstık ve peynir kullanımına izin verilmeyecek.
• “%100 dana eti” gibi ifadeler kullanılamayacak.
• Döner, sucuk ve diğer bazı et ürünlerinde tütsüleme yapılamayacak.
• Köfte ve burger için yeni protein, yağ ve tuz kriterleri uygulanacak.
• Sucuk için yeni protein ve kalite kriterleri getirildi.
• İşletmelerin yeni kurallara uyumu için son tarih 31 Mart 2027 olacak.
