Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Mart ayına ilişkin üretici ve market fiyatları arasındaki fark ile girdi maliyetlerindeki artışı değerlendirdi. Açıklanan veriler, tarladan sofraya uzanan süreçte ürün fiyatlarının ciddi şekilde yükseldiğini gözler önüne serdi.
Karnabahar zirvede
Mart ayında üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 275,8 ile karnabaharda görüldü. Onu yüzde 265 ile portakal, yüzde 239,6 ile pırasa, yüzde 205,1 ile limon ve yüzde 187,2 ile maydanoz izledi.
Verilere göre, üreticide kilogramı 23,76 TL olan karnabahar market raflarında 89,29 TL’ye satıldı. Portakal 13,71 TL’den 50,04 TL’ye, pırasa 16,64 TL’den 56,51 TL’ye, limon 31,87 TL’den 97,23 TL’ye, maydanoz ise 8,56 TL’den 24,57 TL’ye yükseldi.
Market fiyatlarında artış baskısı
Mart ayında market raflarında 41 üründen 33’ünde fiyat artışı kaydedildi. En fazla zam karnabaharda yaşanırken (yüzde 119,1), sivri biber yüzde 91,3, domates yüzde 75,2, patlıcan yüzde 61,2 ve marul yüzde 48,7 oranında zamlandı.
Fiyatı düşen ürünler arasında ise kabak öne çıktı (yüzde 50,4). Bunu salatalık, fındık, yumurta ve yeşil soğan takip etti.
Üretici fiyatlarında dalgalanma
Üretici cephesinde ise 32 ürünün 14’ünde fiyat artışı görülürken, 9 üründe düşüş kaydedildi. En fazla düşüş kabakta (yüzde 55,1) yaşanırken, salatalık yüzde 49, limon yüzde 29,2 ve portakal yüzde 23 geriledi.
Artışta ise sivri biber yüzde 93,1, karnabahar yüzde 92,2, marul yüzde 70,9 ve domates yüzde 64,3 ile ön plana çıktı.
Doğal afetler ve piyasa gelişmeleri fiyatları belirledi
Mart ayındaki fiyat dalgalanmalarında sel ve su baskınları önemli rol oynadı. Domates, sivri biber ve marulda arz azaldığı için fiyatlar yükseldi; karnabaharda da benzer bir durum görüldü.
Öte yandan, hava koşullarının iyileşmesiyle kabak ve salatalıkta üretim artınca fiyatlar düştü. Portakal ve elmadaki talep azalması fiyatları aşağı çekerken, limondaki ithalat düzenlemesi üretici fiyatını olumsuz etkiledi. Kuru soğanda ise ihracat teşviki beklentisi fiyatları yukarı yönlü taşıdı.