Dünyada hava kirliliği ve aşırı sıcakların etkisiyle milyarlarca kişi tehlikeli seviyedeki ozon kirliliğine maruz kaldı. Copernicus Atmosfer İzleme Servisi’nin (CAMS) 2026 yılına ilişkin analizine göre, dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 40’ı tehlikeli ozon seviyelerinden etkilendi.
Türkiye için analizde ayrı bir maruziyet oranı açıklanmazken, ülke Avrupa hava kalitesi izleme ve tahmin sistemleri kapsamında değerlendiriliyor. Bu nedenle Avrupa’daki sıcak hava dalgaları ve hava kirliliği kaynaklı ozon artışları Türkiye açısından da yakından takip ediliyor.
Asya ilk sırada
Ozon kirliliğinden en fazla etkilenen bölge Asya oldu. Kıta nüfusunun yaklaşık yüzde 60’ı aşırı yüksek ozon seviyelerine maruz kaldı.
Avrupa’da nüfusun yaklaşık yüzde 50’si kötü ve çok kötü ozon seviyeleriyle karşılaşırken, Kuzey Amerika’da nüfusun üçte ikisinden fazlası kötü veya aşırı kötü seviyelere maruz kaldı.
Dünya genelinde ise nüfusun yalnızca yüzde 5’i, Dünya Sağlık Örgütü’nün kılavuzlarına göre “iyi” ozon seviyelerine maruz kaldı.
Sıcaklık arttıkça ozon yükseliyor
Yer seviyesindeki ozon, bazı hava kirleticilerinin güneş ışığı ve yüksek sıcaklıklarla kimyasal tepkimeye girmesi sonucu oluşuyor. Bu nedenle sıcak hava dalgaları ozon kirliliğini artırabiliyor.
CAMS verilerine göre orman yangınlarının dumanı, ozon ve çöl tozu da binlerce kilometre taşınarak farklı bölgelerde hava kalitesini etkileyebiliyor.
Ozon kirliliği yalnızca insan sağlığını değil, ekosistemleri ve tarımsal üretimi de olumsuz etkileyebiliyor.