Araç sayısı katlandı, sistem yerinde saydı
Türkiye’de karayollarında kayıtlı araç sayısının 2007 yılından bu yana yaklaşık 2,5 kat artarak 33 milyon seviyesine ulaştığı belirtiliyor. Trafikteki bu büyüme, araç muayene istasyonlarındaki yoğunluğu da artırırken, hizmet altyapısının aynı oranda gelişmemesi ciddi bir tartışmayı beraberinde getirdi.
Özellikle büyük şehirlerde ve ticaretin yoğun olduğu bölgelerde araç sahipleri, muayene işlemleri için uzun kuyruklar, randevu sıkışıklığı ve zaman kaybı ile karşı karşıya kalıyor.
“Yapay zeka çağında manuel eziyet”
Bendevi Palandöken, araç muayene süreçlerinde kullanılan yöntemlerin günümüz teknolojik imkanlarıyla uyumlu olmadığını belirterek sert eleştirilerde bulundu.
Palandöken’e göre, dijitalleşmenin ve yapay zekâ destekli sistemlerin konuşulduğu bir dönemde, vatandaşın saatlerce sıra beklemesi kabul edilebilir bir durum değil. Özellikle ticari araç kullanıcıları için her dakikanın ekonomik kayıp anlamına geldiğini vurgulayan Palandöken, nakliyeci, taksici ve kamyoncu esnafının süreçten en fazla etkilenen kesim olduğunu ifade ediyor.
Ek ücret tartışması büyüyor
Araç muayene sürecinde temel kontrol işlemlerinin dışında emisyon testi gibi ek uygulamalar için alınan ücretler de tartışma konusu olmaya devam ediyor. Sürücüler, kısa sürede tamamlanan işlemler için dahi yüksek bedeller ödenmesinin adil olmadığını savunuyor.
Eleştirilerin odağında ise fiyatlandırma sisteminin hangi kriterlere göre belirlendiği sorusu yer alıyor. Vatandaşlar, ücretlendirme politikalarının daha şeffaf ve anlaşılır hale getirilmesini talep ediyor.
Sistemde değişim beklentisi artıyor
Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) tarafından dile getirilen görüşlerde, araç muayene istasyonlarının işletim modelinin yeniden ele alınması gerektiği vurgulanıyor. Önümüzdeki dönemde yaşanması beklenen devir ve işletme değişimlerinin bir fırsata dönüştürülmesi gerektiği ifade ediliyor.
Elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte mevcut muayene standartlarının da güncellenmesi gerektiğine dikkat çekiliyor. Uzmanlara göre, yeni nesil araçların farklı teknik gereksinimleri, mevcut sistemin revize edilmesini zorunlu kılıyor.
Reform çağrısı güçleniyor
Sektör temsilcileri ve esnaf örgütleri, araç muayene sisteminin hem hız hem de maliyet açısından yeniden yapılandırılması gerektiği konusunda hemfikir. Dijital randevu sistemlerinin güçlendirilmesi, bekleme sürelerinin azaltılması ve ücretlendirme politikalarının yeniden düzenlenmesi temel beklentiler arasında yer alıyor.
Vatandaşlar ise “zorunlu hizmet” niteliğindeki bu uygulamanın daha erişilebilir ve adil bir yapıya kavuşturulmasını istiyor.