Türkiye genelindeki huzurevleri ile yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezlerini kapsayan yeni yönetmelik, yaşlı bakım hizmetlerinde önemli yapısal değişiklikler içeriyor. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenleme, hem başvuru kriterlerini hem de hizmet sunum modelini yeniden şekillendiriyor.
Yeni düzenlemeye göre huzurevlerine kabul sürecinde yaş kriteri temel belirleyici unsur haline getirildi. Buna göre 70 yaş ve üzerindeki bireyler herhangi bir ek koşul aranmaksızın doğrudan başvuru yapabilecek.
60-69 yaş aralığındaki vatandaşlar için ise daha farklı bir sistem uygulanacak. Bu yaş grubundaki kişilerin huzurevlerine kabul edilebilmesi için “bakıma muhtaçlık durumunu” gösteren sağlık kurulu raporu ibraz etmesi zorunlu olacak.
Başvurularda ayrıca ruh sağlığının yerinde olması, bulaşıcı hastalık taşınmaması ve bağımlılık geçmişinin bulunmaması gibi temel sağlık ve sosyal uygunluk kriterleri de aranacak.
Dört kademeli bakım modeli
Yeni yönetmelikle birlikte yaşlı bakım hizmetleri ilk kez dört ayrı seviyeye ayrıldı. Bu modelle birlikte her bireyin ihtiyacına uygun hizmet alması amaçlanıyor.
Birinci kademe, günlük yaşamını bağımsız sürdürebilen yaşlıları kapsıyor. İkinci kademede ise gözetim ve kısmi desteğe ihtiyaç duyan bireyler yer alıyor. Üçüncü kademe, düzenli ve sürekli bakım gerektiren yaşlıları içerirken, dördüncü kademe ileri düzey tıbbi ve yoğun bakım ihtiyacı olan bireyler için planlandı.
Bu sistemle birlikte bakım süreçlerinin daha kişiselleştirilmiş ve ihtiyaca göre şekillendirilmesi hedefleniyor.
Risk esaslı yerleştirme sistemi geliyor
Yönetmelikte dikkat çeken bir diğer değişiklik ise “risk esaslı yerleştirme modeli” oldu. Buna göre başvurular artık sadece sıra sistemine göre değil, bireylerin sosyal ve sağlık durumuna göre oluşturulan risk gruplarına göre değerlendirilecek.
Kimsesiz ve tamamen bakıma muhtaç bireyler en yüksek öncelik grubunda yer alacak. Daha düşük risk grubundaki başvuru sahipleri ise mevcut kapasiteye göre sıralı şekilde yerleştirilecek.
Yetkililer, bu sistemin özellikle yoğun başvuru alan büyükşehirlerde bekleme sürelerini yeniden şekillendirebileceğini belirtiyor.
Fiziki standartlar ve dijital başvuru dönemi
Yeni düzenleme yalnızca kabul kriterleriyle sınırlı kalmadı. Huzurevleri ve bakım merkezlerinde fiziki standartlar da yeniden tanımlandı. Engelli erişimine uygun altyapı, acil çağrı sistemleri ve artırılmış güvenlik önlemleri tüm merkezlerde zorunlu hale getirildi.
Ayrıca sağlık ve rehabilitasyon hizmetlerinin güçlendirilmesi de yönetmeliğin önemli hedefleri arasında yer alıyor. Böylece yaşlı bireylerin hem fiziksel hem de sosyal ihtiyaçlarının daha bütüncül şekilde karşılanması planlanıyor.
Başvuru süreci de dijitalleşti. Vatandaşlar artık il müdürlükleri, sosyal hizmet merkezleri, kurumlar üzerinden ya da e-Devlet sistemi aracılığıyla başvuru yapabilecek. Başvurularda sağlık raporu, gelir durumu belgesi ve adli sicil kaydı gibi evrakların sunulması gerekecek.
Yeni dönem: daha planlı ve ihtiyaca göre bakım
Uzmanlar, yapılan düzenlemenin yaşlı bakım hizmetlerinde daha sistemli ve ihtiyaca dayalı bir dönemin başlangıcı olabileceğini değerlendiriyor. Özellikle risk bazlı yerleştirme ve kademeli bakım modeliyle birlikte, hizmet kalitesinin artırılması ve kaynakların daha verimli kullanılması hedefleniyor.