Nöbetçi Eczaneler
Tarladan sofraya uzanan zahmetli süreçte buğday, odun ateşinde saatlerce kaynatılıyor, damlarda kurutuluyor ve ardından makinelerde çekilerek kışlık bulgur haline getiriliyor.
Türkiye’nin tarımsal çeşitliliğiyle öne çıkan kentlerinden Hatay’da, yerel tarım kültürünün önemli ürünlerinden biri olan karakılçık buğdayında hasat dönemi tamamlandı. Yayladağı ilçesine bağlı Şenköy Mahallesi’nde çiftçiler tarafından yetiştirilen buğdaylar, patoz işleminden geçirilerek saplarından ayrıldı.
Hasadın ardından temizlenen buğday taneleri, geleneksel yöntemlerle işlenmeye başlanıyor. Yıkanan buğdaylar, odun ateşi yakılan büyük kazanlarda yaklaşık üç saat boyunca kaynatılıyor. Pişirme işleminin ardından dama serilen buğdaylar kurumaya bırakılıyor. Tamamen kuruyan taneler ise makinelerde çekilerek bulgur haline getiriliyor.
Yaklaşık birkaç günlük emeğin ardından hazır hale gelen karakılçık bulguru, Şenköy’de yaşayan ailelerin kışlık yiyecek hazırlıklarında önemli bir yer tutuyor.
“Her yıl ambarımızı yavaş yavaş dolduruyoruz”
Karakılçık buğdayında bu yılki hasadın verimli geçtiğini belirten Durmuş Çağırır, üretim ve bulgur hazırlama sürecinin yaklaşık 15 günlük bir çalışma gerektirdiğini söyledi.
Çağırır, buğdayın yıl sonuna doğru ekildiğini, haziran ve temmuz aylarında ise hasadının yapıldığını belirterek, “Buğday tanelerini yıkarız ve kazanda kaynatırız. Daha sonra damımıza sererek kurumaya bırakırız. Kuruduktan sonra çuvallara doldurup ambar evi dediğimiz saklama alanlarına yerleştiririz. Yıllık yiyeceğimiz karakılçık bulgurumuz çok şükür bu sene de verimli oldu” dedi.
Karakılçık bulgurunun Şenköy ve Yayladağı yöresinde uzun yıllardır hazırlanan geleneksel bir kışlık yiyecek olduğunu ifade eden Çağırır, bu geleneğin gelecek nesillere aktarılmaya çalışıldığını dile getirdi.
Çağırır, “Her sene böyle kış hazırlığı yapıyoruz. Maalesef zorluğu var ama güzel yanları da var. Her yıl yavaş yavaş ambarımızı doldurduktan sonra kışlık hazırlığımızı tamamlıyoruz. Bu gelenek Yayladağı yöremizde oldukça yaygın. Eski geleneklerimizi devam ettiriyoruz. Bilhassa kendi köyümüz Şenköy’de bu gelenek halen yaşatılıyor” diye konuştu.
Kazanlarda üç saat kaynatılıyor, damlarda günlerce kurutuluyor
Karakılçık buğdayının bulgura dönüşme aşamalarını anlatan Mustafa Çağırır ise yöntemin dedelerinden ve atalarından miras kaldığını söyledi.
Buğdayın ekim ve hasat aşamalarının ardından patozdan geçirildiğini belirten Çağırır, “Yıkar ve kazanda kaynatırız. Daha sonra buğday tanelerini çekerek bulgur haline getiririz. Bulguru da afiyetle yeriz” dedi.
Kaynatma işleminin püf noktalarına da değinen Çağırır, buğdayların yanmaması ve kazanın dibinin tutmaması için yeterli miktarda su kullanıldığını belirtti. Buğday tanelerinin açılması için yaklaşık üç saat pişirilmesi gerektiğini aktaran Çağırır, pişen buğdayın daha sonra damlara serilerek kurumaya bırakıldığını söyledi.
Kurutma işleminin tamamlanmasının ardından buğdayların makineden geçirilerek bulgura dönüştürüldüğünü ifade eden Çağırır, geleneksel yöntemin bugün de aynı şekilde uygulandığını belirtti.
Şenköy’de gelenek sofraya taşınıyor
Kış hazırlıklarının önemli bir bölümünü oluşturan karakılçık bulguru, yalnızca saklanarak tüketilmiyor. Geleneksel mutfakta pilavdan oruğa, köfteden farklı yöresel yemeklere kadar birçok tarifte kullanılıyor.
Şenköy’de çiftçilerin kendi emekleriyle ürettiği karakılçık buğdayı, hasattan sonra uzun ve zahmetli bir süreçten geçerek kış sofralarının vazgeçilmez ürünlerinden biri haline geliyor. Yıllardır sürdürülen bu yöntem, bölgenin geleneksel tarım ve gıda kültürünün de yaşatılmasına katkı sağlıyor.