Sosyal Güvenlik Kurumu, kayıt dışı istihdamın önlenmesi ve sigortalılık işlemlerinin yürütülmesine ilişkin uygulama esaslarını yeniden belirledi. Türkiye Gazetesi yazarı ve sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş’ın aktardığı bilgilere göre, SGK’nın 2026/22 sayılı genelgesiyle kamu kurumlarından gelen bilgi ve belgeler ile yetkili görevliler tarafından düzenlenen tutanakların nasıl değerlendirileceği açıklandı.
Resmî tutanaklarla tespit edilen çalışmalar değerlendirilecek
Yeni düzenleme kapsamında, bir kişinin fiilen çalıştığının resmî tutanaklarla tespit edilmesi durumunda, tutanağın düzenlendiği tarih itibarıyla bir günlük sigortalılık hizmeti kazandırılabilecek. Böylece kayıt dışı çalışmanın resmî belgelerle ortaya konulduğu durumlarda, tespit edilen günlerin sigortalılık kayıtlarına işlenmesi mümkün olabilecek.
Ancak herhangi bir tutanağın düzenlenmiş olması, çalışana doğrudan prim günü kazandırılması için yeterli olmayacak. İlgili tarihte kişinin fiilen çalıştığının tespit edilmesi gerekecek. Kamu kurumlarından gelen belgeler ve yetkili görevlilerin hazırladığı tutanaklar, SGK bünyesindeki Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele (KADİM) servislerinde incelenecek. Gerekli görülen dosyalar ise sosyal güvenlik denetmenlerine gönderilecek.
Trafik ceza tutanakları da incelemeye alınabilecek
Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de trafik ceza tutanakları oldu. Karakaş’ın aktardığı bilgilere göre, trafik polisi veya jandarma tarafından kişiye yüz yüze tebliğ edilen trafik ceza tutanakları, kayıt dışı istihdamın tespitinde değerlendirilebilecek.
Bu tutanaklar, kişinin belirli bir tarihte fiilen çalıştığının belirlenmesine yardımcı olabilecek belgeler arasında yer alacak. Ancak tutanağın tek başına sigortalılık hakkı doğurmayacağı, çalışma durumunun ayrıca değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
Birden fazla tutanak varsa işe giriş tarihi nasıl belirlenecek?
Genelgede, aynı işyerinde çalıştığına ilişkin birden fazla tespit bulunan kişilerin sigortalılık hizmetlerinin belirlenmesine yönelik esaslar da yer aldı.
Buna göre, aynı işyerindeki çalışmayı gösteren en eski tarihli tespit, işe giriş tarihinin belirlenmesinde esas alınacak. Fiilî çalışmanın tespit edildiği günler için sigortalılık hizmeti kazandırılacak ve bu çalışmalar kısmi süreli çalışma kapsamında değerlendirilecek.
Tespitler arasında bir ay boyunca herhangi bir kayıt bulunmaması durumunda ise sonraki ay yapılan ilk tespit, yeni bir işe giriş olarak kabul edilecek. Önceki çalışma ilişkisi, sigortalılık hizmeti kazandırılan son gün itibarıyla sona erdirilecek.
Kesintisiz çalıştığını düşünen çalışanlar itiraz edebilecek
İlk ve son tespit arasında kesintisiz çalıştığını ileri süren çalışanlar için de itiraz yolu açık olacak. Çalışanın bu yöndeki iddiası üzerine dosya, gerekli araştırma ve incelemelerin yapılması amacıyla sosyal güvenlik denetmenlerine sevk edilebilecek.
Bu süreçte resmî tutanaklarla belirlenen çalışma günleri ile çalışanın kesintisiz çalışma iddiası ayrıca değerlendirilecek. Böylece sigortalılık hizmetinin hangi tarihler için oluşturulacağı, yapılacak incelemelerin sonucuna göre belirlenecek.
Kayıt dışı istihdamla mücadelede yeni uygulama
SGK’nın 19 Ekim 2026 tarihli ve 2026/22 sayılı genelgesi, kamu kurumları ile yetkili görevliler tarafından düzenlenen tutanakların sigortalılık işlemlerinde nasıl kullanılacağını açıklığa kavuşturuyor. Düzenleme, resmî belgelerle ortaya konulan fiilî çalışmaların sigortalılık hizmetine hangi koşullarda yansıtılacağını ve birden fazla tespit bulunması durumunda izlenecek yöntemi belirliyor.