Çeşnili sütlerde şeker kullanımına sınır getirilirken, “doğal” ifadesinin kullanım şartları da yeniden belirlendi.
Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, 16 Eylül 2026 tarihli ve 33372 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, düzenlemenin temel amacının gıda güvenilirliğini artırmak, tüketicilerin yanıltılmasının önüne geçmek ve gıda işletmeleri arasındaki haksız rekabeti önlemek olduğunu açıkladı.
Sütlerde yağ sınıfları yeniden belirlendi
Yeni düzenlemeyle içme sütleri tam yağlı, yağlı, yarım yağlı ve yağsız olmak üzere dört sınıfa ayrıldı.
Daha önce bu sınıfların dışında kalan yağ oranlarına sahip sütlerin, etiketlerinde yağ oranı belirtilerek piyasaya sunulabilmesine imkân tanınıyordu. Yapılan değişiklikle söz konusu ara sınıflandırmalar kaldırıldı.
Bundan böyle dört yağ sınıfından herhangi birine girmeyen içme sütleri piyasaya sunulamayacak. Ürünün ait olduğu yağ sınıfı ile içerdiği süt yağı miktarı, etiketin temel görüş alanında açık şekilde yer alacak.
Tam yağlı, yağlı ve yarım yağlı sütlerde yağ miktarı “en az yüzde…” şeklinde ifade edilebilirken, yağsız sütlerde “en çok yüzde…” ifadesi kullanılabilecek.
Çeşnili sütlere en az yüzde 1 şartı
Çeşnili içme sütlerinde kullanılan çeşni miktarına da yeni bir alt sınır getirildi.
Buna göre süt ürünlerinde kullanılacak toplam çeşni miktarı, ürünün kütlesinin en az yüzde 1’i olacak. Bal, kakao, çikolata, meyve ve sebzelerin yanı sıra bunların suyu, pulpu, püresi ve konsantresi gibi lezzet vermek amacıyla kullanılan yenilebilir ürünler çeşni kapsamında değerlendirilecek.
İlave şeker yüzde 5’i aşamayacak
Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de şeker kullanımına getirilen sınırlama oldu.
İçme sütlerine üretim sırasında eklenebilecek şeker miktarı, ürünün kütlesinin yüzde 5’ini geçemeyecek. Sütün doğal olarak içerdiği şeker de hesaba katıldığında toplam şeker oranı yüzde 9,5’i aşamayacak.
İçme sütlerinde yalnızca Türk Gıda Kodeksi Şeker Tebliği’nde tanımlanan yarı beyaz şeker, beyaz şeker ve ekstra beyaz şeker kullanılabilecek. Glukoz ve fruktoz şurubu gibi sakkaroz dışındaki şeker türevlerinin kullanımına izin verilmeyecek.
Şeker ilave edilen ürünlerin etiketlerinde ise tüketicinin görebileceği temel alanda, ürünün içerdiği ilave şeker miktarı “yüzde… ilave şeker içerir” ifadesiyle belirtilecek.
Aromalarda da sınırlama getirildi
Yeni düzenlemeyle içme sütlerinde aroma verici kullanımına da sınır getirildi. Buna göre ürünlerde yalnızca doğal aroma vericiler kullanılabilecek.
Aroma kullanımında, 14 Eylül 2026 tarihinde yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği hükümleri esas alınacak.
“Doğal süt” ifadesinin kullanımına sıkı şart
Etiketlerde tüketicinin dikkatini çeken “doğal” ifadesinin kullanımına da yeni kriterler getirildi.
Bundan böyle “doğal” ifadesi yalnızca tam yağlı ve yağlı içme sütlerinde kullanılabilecek. Ancak bu ürünlerin içerisinde katkı maddesi, çeşni maddesi, aroma verici veya başka herhangi bir ilave bileşen bulunmaması gerekecek.
Laktozsuz veya laktozu azaltılmış sütler, yağ oranları uygun olsa dahi “doğal” ifadesiyle piyasaya sunulamayacak.
“Süt bazlı içecek” tanımı kaldırıldı
Tebliğde yapılan değişikliklerden biri de “süt bazlı içecek” tanımının tamamen kaldırılması oldu.
Önceki düzenlemede son ürünün en az yüzde 50’sini içme sütünün oluşturduğu içecekler bu kapsamda değerlendiriliyordu. Bakan Yumaklı ise piyasada “süt bazlı içecek” adıyla satılan bir ürün bulunmadığını, süt içeren ürünlerin çeşnili veya aromalı içme sütü ya da süt içeren içecek olarak tanımlandığını belirtti.
Yeni sınıflandırmayla birlikte süt ürünlerinin etiketlerinin tüketiciler açısından daha anlaşılır hale getirilmesi hedefleniyor.
İşletmelere uyum için süre verildi
Yeni düzenlemeye mevcut işletmelerin uyum sağlayabilmesi için geçiş süresi de tanındı.
Tebliğin yayımlandığı tarihten önce faaliyet gösteren gıda işletmeleri, yeni hükümlere 31 Mart 2027 tarihine kadar uyum sağlamak zorunda olacak.
Bu tarihten önce piyasaya sunulmuş ancak yeni düzenlemenin hükümlerine uygun olmayan ürünler ise raf ömürleri sona erene kadar satışta kalabilecek.
Düzenlemeyle ayrıca içme sütlerinin bileşim kriterlerini belirleyen EK-1 ile süt yağı sınıflandırmasını içeren EK-2 de yeniden düzenlendi.
Yeni hükümler, Tebliğin Resmî Gazete’de yayımlandığı 16 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
