Türkiye Ürün İhtisas Borsası’nda (TÜRİB) aracılık faaliyetleri, denetim ve işlem süreçlerine ilişkin kurallar yeniden düzenlendi. Yeni düzenleme Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Ticaret Bakanlığı, Türkiye Ürün İhtisas Borsasında faaliyet gösteren aracıların yetkilendirilmesi, faaliyetleri ile gözetim ve denetimine ilişkin esaslarda değişikliğe gitti.
Yeni düzenlemeyle aracılar, borsada Elektronik Ürün Senedi’ne (ELÜS) dayalı vadeli işlem sözleşmelerinde kendi nam ve hesaplarına işlem yapabilecek.
Bununla birlikte aracılar, ELÜS’leri genel olarak kendi nam ve hesaplarına alıp satamayacak. Hatalı emirlerden kaynaklanan işlemlerin düzeltilmesi, vadeli işlem sözleşmelerinin uzlaşması sonucu teslim edilen ELÜS’lerin ve belirli miktarın altında ürünü bulunan müşterilerin talepleri doğrultusundaki işlemler ise istisna kapsamında olacak.
Yeni kuruluşlara yetkilendirme yolu açılıyor
Düzenlemeye göre, 31 Aralık 2028’den itibaren ürün piyasalarında yeterli bilgi ve deneyime sahip olduğu değerlendirilen aracı kuruluşlar, Sermaye Piyasası Kurulunun uygun görüşü alınarak TÜRİB kapsamında yetkilendirilebilecek.
Yetkilendirilen kuruluşlar, borsaya üye olmadan aracılık faaliyetlerine başlayamayacak. Üyelik şartları ve faaliyet sırasında uyulması gereken kurallar ise borsa yönergeleriyle belirlenecek.
Ödeme ve teslimat süreçleri yeniden düzenlendi
Ürün İhtisas Borsasının kuruluş ve işleyişine ilişkin yönetmelikte yapılan değişiklikle ödeme, teslimat ve temerrüt süreçlerinin esasları da yeniden düzenlendi.
ELÜS işlemlerinde alıcı nakit ödeme yapmakla, satıcı ise ürün senedini teslim etmekle yükümlü olacak.
Vadeli işlem sözleşmelerinde ise taraflar, borsa yönergelerinde belirlenen uzlaşma yöntemi üzerinden yükümlülüklerini yerine getirebilecek.
Takas ve saklama işlemlerine ilişkin kurallar
ELÜS ve vadeli işlem sözleşmelerinden doğan yükümlülükler, borsa tarafından belirlenen süre ve yöntemler çerçevesinde yerine getirilecek. Nakit veya varlık transferleri, borsa üyeleri ya da üyelerin takas ve saklama hizmeti aldığı kuruluşlar aracılığıyla gerçekleştirilecek.
Öte yandan TÜRİB, üyelerin takas ve saklama hizmeti aldığı kuruluşların müşterilerine karşı yükümlülüklerini yerine getirmemesinden doğabilecek zararlardan sorumlu tutulmayacak.
Yeni düzenlemelerle TÜRİB’deki aracılık faaliyetlerinin çerçevesi netleştirilirken, ürün ve vadeli işlem piyasalarının daha düzenli şekilde işlemesine yönelik yeni kurallar yürürlüğe girmiş oldu.