Karar, emeklilik aylığı bağlanmasını bekleyen ve işlemleri geciken vatandaşların hakları açısından önemli bir hukuki çerçeve ortaya koydu.
Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan SGK Uzmanı ve Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, bugünkü köşe yazısında Yargıtay kararının ayrıntılarını ele aldı. Karakaş, özellikle SGK’nın emeklilik işlemleri için sahip olduğu yasal süre ile faiz başlangıç tarihinin birbirinden ayrılması gerektiğine dikkat çekti.
Emekli aylığı için dava açtı
Yargıtay kararına konu olan olayda bir sigortalı, 13 Temmuz 2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespit edilmesi için dava açtı.
Sigortalı, aynı zamanda kendisine zamanında ödenmeyen aylıkların, ödeme tarihlerinden itibaren bankaların uyguladığı en yüksek mevduat faiziyle birlikte SGK’dan tahsil edilmesini talep etti.
SGK ise sigortalının başvuru yaptığı tarihte emeklilik şartlarını karşılamadığını savunarak davanın reddini istedi.
İlk derece mahkemesi, yaptığı inceleme sonucunda sigortalının 1 Ekim 2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığına karar verdi.
Mahkeme ayrıca 1 Ekim 2018 ile 1 Nisan 2019 arasındaki dönemde eksik ödenen toplam 7 bin TL aylığın, her bir aylığın ödenmesi gereken tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte SGK tarafından ödenmesine hükmetti.
SGK kararı istinafa taşıdı
SGK vekili, ilk derece mahkemesinin kararına itiraz ederek dosyayı istinafa taşıdı.
Bölge Adliye Mahkemesi ise ilk derece mahkemesinin kararını hukuka ve usule uygun buldu ve SGK’nın istinaf başvurusunu esastan reddetti.
Bunun üzerine dosya Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin önüne geldi.
Yargıtay üç önemli noktaya dikkat çekti
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, yaptığı incelemede hem ilk derece mahkemesinin hem de istinaf mahkemesinin kararlarını bozdu.
Yüksek Mahkeme, kararında üç önemli noktaya dikkat çekti.
SGK’dan bilgi alınmadan hesaplama yapılamaz
Davacının dava dilekçesinde belirli bir miktar göstermeden hak ettiği aylıkların tahsilini istediğine dikkat çekildi.
Yargıtay, bu durumda mahkemenin öncelikle SGK’dan gerekli bilgi ve belgeleri istemesi gerektiğini belirtti. Kuruma sorulmadan doğrudan bilirkişi raporu hazırlanarak aylık miktarının belirlenmesini usule aykırı buldu.
Aylıkların ödenmediği dönem yanlış hesaplandı
Dosyada sigortalıya 1 Mayıs 2019 tarihinde yeniden aylık bağlandığı tespit edildi.
Bu nedenle ödenmeyen aylıkların değerlendirilmesi gereken dönemin 1 Ekim 2018 ile 1 Mayıs 2019 arasında olması gerektiği belirtildi.
İlk derece mahkemesinin hesaplamayı 1 Nisan 2019 tarihinde sonlandırması da Yargıtay tarafından hatalı bulundu.
Faiz için 3 aylık süre önemli
Kararın emekliler açısından en dikkat çekici kısmını ise faiz başlangıç tarihi oluşturdu.
İsa Karakaş’ın aktardığı Yargıtay değerlendirmesine göre SGK’nın emeklilik işlemlerini tamamlaması için mevzuatta öngörülen 3 aylık yasal işlem süresinin dikkate alınması gerekiyor.
SGK’nın bu süre içerisinde temerrüde düşmüş sayılmayacağı belirtilirken, faiz açısından da emeklilik aylığına hak kazanılan ilk günün değil, Kuruma tanınan yasal sürenin sona ermesinin önem taşıdığı vurgulandı.
Emekliler için kritik detay
Yargıtay’ın kararı, emeklilik aylığının gecikmesi halinde faiz talep edilebilmesi açısından önemli bir ayrıntıyı ortaya koydu.
Buna göre SGK’nın yasal işlem süresi dolmadan faiz talebi gündeme gelmiyor. Üç aylık sürenin sona ermesinin ardından yaşanan gecikme ise faiz açısından önem kazanıyor.
Dolayısıyla emeklilik aylığının geç bağlandığını düşünen vatandaşların yalnızca aylığa hak kazandıkları tarihi değil, SGK’ya başvuru ve Kurumun işlemi sonuçlandırması için tanınan yasal süreyi de dikkate alması gerekiyor.
Karakaş’ın aktardığı Yargıtay kararı, emeklilik işlemlerinde hem aylık hesabının hem de faiz başlangıç tarihinin mevzuata uygun şekilde belirlenmesi gerektiğini ortaya koyarken, geciken aylıklar konusunda vatandaşların hak arama süreçleri açısından da dikkat çekici bir emsal niteliği taşıyor.