Nöbetçi Eczaneler
Hatay’ın köklü mutfak kültürünü korumak, yerel lezzetlerini markalaştırmak ve gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla yürütülen çalışmalarda önemli bir başarıya daha imza atıldı.
Coğrafi işaretle tescillenen Hatay Mercimekli Aşı, Hatay Şam Tatlısı, Antakya Sasiço, Hatay Helva Hattuş ve Hatay Mortadella Yemeği, 20 Ağustos Perşembe günü Antakya Gastronomi Çarşısı’nda düzenlenen programla tanıtıldı.
Programa Hatay Valisi Mustafa Masatlı, Hatay Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Armağan Teköz, Antakya Belediye Başkanı İbrahim Naci Yapar, Hatay İl Emniyet Müdürü Rüştü Yılmaz, AK Parti Hatay İl Başkanı Mustafa Erdoğan, MHP Hatay İl Başkanı Metin Taşçı ile kurum temsilcileri, üreticiler, şefler ve basın mensupları katıldı.
Beş lezzet daha koruma altında
Hatay mutfağının kültürel zenginliğini yansıtan ve son olarak coğrafi işaretle tescillenen ürünler şöyle:
* Hatay Mercimekli Aşı
* Hatay Şam Tatlısı
* Antakya Sasiço
* Hatay Helva Hattuş
* Hatay Mortadella Yemeği
Yeni tescillerle birlikte Hatay’ın coğrafi işaretli ürün sayısı 75’e yükseldi. Hatay, bu sonuçla Gaziantep ve Konya’nın ardından Türkiye üçüncüsü oldu.
“Bir şehri ayağa kaldırmak yalnızca bina yapmak değildir”
Programda konuşan Hatay Valisi Mustafa Masatlı, Hatay’ın farklı medeniyetlerin, kültürlerin ve inançların binlerce yıl boyunca bir arada yaşadığı kadim bir şehir olduğunu belirterek bu zenginliğin en güçlü yansımalarından birinin Hatay mutfağı olduğunu söyledi.
6 Şubat depremlerinin ardından Hatay’ı yeniden ayağa kaldırmanın yalnızca konut, okul, hastane ve altyapı inşa etmekten ibaret olmadığını vurgulayan Masatlı; kentin kültürünü, üretim geleneklerini, gastronomi mirasını ve toplumsal hafızasını yaşatmanın da yeniden yapılanma sürecinin ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade etti.
Depremler öncesinde Hatay’ın 25 coğrafi işaretli ürünü bulunduğunu hatırlatan Masatlı, yürütülen çalışmalarla bu sayının 75’e çıkarıldığını, 42 ürüne ilişkin tescil sürecinin ise devam ettiğini açıkladı.
Hatay, 25’inci sıradan üçüncülüğe yükseldi
Hatay Valiliği Planlama ve Koordinasyon Müdürü Mustafa Örgüt, Ekim 2023’te Vali Mustafa Masatlı’nın talimatlarıyla kapsamlı bir coğrafi işaret seferberliği başlattıklarını belirtti.
Çalışmaların başladığı dönemde Hatay’ın 25 coğrafi işaretli ürünüyle Türkiye sıralamasında 25’inci sırada bulunduğunu aktaran Örgüt, gelinen noktada tescilli ürün sayısının 75’e ulaştığını ve Hatay’ın Türkiye üçüncülüğüne yükseldiğini söyledi.
Örgüt, “Bir şehri yeniden ayağa kaldırmak yalnızca binaları yeniden yapmak değildir. O şehrin kültürünü korumak, üreticisini yeniden üretime döndürmek, esnafını güçlendirmek, kadın emeğini desteklemek, gastronomisini yaşatmak ve geçmişten gelen değerlerini geleceğe taşımak da yeniden ayağa kalkmanın ayrılmaz bir parçasıdır” dedi.
“Coğrafi işaret ürünün hafızası ve kimliğidir”
Coğrafi işaretin yalnızca bir ürün adı veya tescil belgesi olmadığını vurgulayan Örgüt, şunları söyledi:
“Coğrafi işaret bir ürünün yalnızca adı değildir; o ürünün doğası, hafızası ve kimliğidir. Bir yemeğin tarifi birkaç satıra yazılabilir ancak o yemeğin arkasındaki yüzyılların birikimini, aile sofralarını, ustaların emeğini, toprağın bereketini ve bir şehrin hafızasını birkaç satıra sığdırmak mümkün değildir. Coğrafi işaret, ‘Bu değer Hatay’a aittir, Hatay’ın kültüründen doğmuştur ve gelecek nesillere de bu kimlikle aktarılacaktır’ diyebilmek için vardır.”
Hatay sofralarında yalnızca yemek bulunmadığını dile getiren Örgüt, “Bizim sofralarımızda tarih, kültür, emek, paylaşmak, kardeşlik ve Hatay vardır. Bugün tanıtımını gerçekleştirdiğimiz her ürün, farklı bir hikâyeyi ve Hatay’ın çok kültürlü gastronomi hafızasının ayrı bir rengini temsil ediyor. Çünkü Hatay’da her ürünün bir hikâyesi, her hikâyenin de bir coğrafyası vardır” ifadelerini kullandı.
Üç yılda dikkat çeken başarı
Türk Patent ve Marka Kurumu verilerine göre Türkiye genelinde 1.866 coğrafi işaret ile değerlendirme aşamasında bulunan 886 başvuru olduğunu açıklayan Örgüt, Hatay’ın son yıllarda yakaladığı başarıya dikkat çekti.
Hatay’ın 2023 ve 2024 yıllarında coğrafi işaret başvuru sayısında Türkiye birincisi olduğunu belirten Örgüt, 2025 yılında ise kentten 17 ürünün tescillendiğini ve Hatay’ın bu alanda yine Türkiye birinciliğine ulaştığını kaydetti.
Başarının tesadüf olmadığını vurgulayan Örgüt, sonuçların arkasında planlama, kurumlar arası iş birliği, akademik çalışmalar, üreticilerin emeği ve güçlü bir iradenin bulunduğunu söyledi.
Kadın kooperatifleri “Hatay” markası altında buluştu
Vali Masatlı, Hatay mutfağının yaşatılmasında kadınların emeğinin büyük önem taşıdığını belirtti. Depremde ciddi zarar gören 35 kadın kooperatifinin yeniden ayağa kaldırıldığını açıklayan Masatlı, desteklerle kooperatif sayısının 53’e yükseltildiğini ve bu yapıların “Hatay” markası altında bir araya getirildiğini söyledi.
Kadın üreticilere iş yeri ve pazarlama imkânları sağlandığını ifade eden Masatlı, Kanuni Sultan Süleyman Medresesi’nde de yerel ürünlerin satışa sunulacağı bir alan oluşturulduğunu kaydetti.
“Hatay hiçbir değerini sahipsiz bırakamaz”
Coğrafi işaretlerin üreticinin emeğini koruduğunu, yerel ekonomiyi güçlendirdiğini, istihdam oluşturduğunu ve gastronomi turizmine katkı sağladığını belirten Masatlı, Hatay Valiliği Planlama ve Koordinasyon Müdürü Mustafa Örgüt ile çalışma ekibine teşekkür etti.
Masatlı, “Hatay kendine özgü hiçbir değerini sahipsiz bırakamaz. Yeni Hatay’ı dünya coğrafyasında marka bir şehir yapmak için çalışmaya devam edeceğiz” dedi.
